Spelletjes groep 2: woordenschat uitbreiden met 9 spellen

In groep 2 leren kinderen enorm veel op allerlei gebied. Veel ouders vragen zich af: kan ik thuis het leerproces van mijn kind stimuleren en de woordenschat uitbreiden zodat mijn kind een goede start in groep 3 kan maken?

Het antwoord is ja! Je kunt thuis spelletjes aanbieden, die je kind zal herkennen omdat de leerkracht vergelijkbare spelletjes en opdrachten aanbiedt. Naast dat het leuk en gezellig is om samen spelletjes te doen, helpt het je kind een (stevige) basis te leggen voor groep 3. Een grote woordenschat helpt je kind ook later bij het vak begrijpend lezen.

Kinderen in groep 2 ontwikkelen zich op alle ontwikkelingsgebieden en vaak in een hoog tempo. De ontwikkeling gaat niet geleidelijk. Vaak maakt een kind een ontwikkelingssprong en als de ene ontwikkeling lijkt stil te staan, groeit het vaak op een ander gebied. Dit is een gegeven waar de leerkracht in groep 1 en 2 rekening mee houdt. Toetsen houden daar weinig rekening mee. Een gevolg is dat een kind zeer wisselende scores kan laten zien. In veel gevallen, niet iets om je zorgen over te maken. Je kunt het wel in de gaten houden door de scores op de verschillende ontwikkelingsgebieden te vergelijken met eerdere scores. Als een ontwikkelingsgebied langdurig (1 jaar) geen persoonlijke groei vertoont, is het raadzaam om hierover met de leerkracht te spreken.

Kinderen verschillen onderling in hun belangstelling en mogelijkheden. Tijdens het spelen van spelletjes ga je vooral in op de belangstelling die je kind laat zien voor een bepaald spel. Deze nieuwsgierigheid gaat namelijk vaak gepaard met de ontwikkelingsfase waarin je kind zit en waarin het een groeispurt maakt of gaat maken. Herhaling vinden de meeste kinderen ook heerlijk! Ga er maar op in en weet: van (eindeloos) herhalen komt automatisering tot stand, een belangrijk proces binnen het onderwijs.

In dit artikel vind je uitleg over het belang van een ruime woordenschat. Ook vind je spelletjes die je gemakkelijk thuis kunt spelen, en tips voor online spelletjes.

Waarom is woordenschat in groep 2 belangrijk?

Kinderen kunnen niet vroeg genoeg kennis maken met taal! Dit gebeurt door middel van praten, zingen, luisteren, voorlezen, spelletjes en samen kijken in bijvoorbeeld prentenboeken. Een grote woordenschat levert een positieve bijdrage aan het toekomstig reken- en leesonderwijs. Luisteren en horen zijn twee verschillende dingen. Soms kan een kind wel goed geluiden horen, maar nemen de hersenen de geluiden op een andere manier waar dan bij kinderen zonder luisterproblemen. Als er iets mis is met het gehoor dan zal een kind doorverwezen worden naar een KNO-arts Als er iets mis is met het luisteren, zal een kind worden doorverwezen naar een logopediste. Beide problemen kunnen van invloed zijn op de woordenschat en het toekomstig lezen.

Begrijpend luisteren is de voorloper van begrijpend lezen. Op de basisschool heeft de leerkracht van groep 1 en 2 aandacht voor begrijpend luisteren. Thuis kun je dit ook stimuleren. Dat doe je door tijdens het voorlezen regelmatig vragen te stellen over zowel de tekst als over een voorspelling die je kind mag doen over het waarom of verloop van het verhaal.

Uitbreiden van de woordenschat in groep 2

Doe je:

  • 1. Door dagelijks voor te lezen of samen een prentenboek bekijken.
  • 2. Door je bewust te zijn wat jouw bijdrage kan zijn op het gebied van uitbreiden van de woordenschat. Dat doe je zo:
    Door dingen te benoemen: dat is een trein.
    Door dingen te beschrijven: de trein rijdt heel hard over een rails.
    Door dingen uit te leggen: de trein rijdt niet meer omdat er geen machinist is.
    Door te praten over de toekomst: als we vakantie hebben gaan wij met de trein naar Frankrijk.
    Door te doen alsof: Laten we doen alsof we met de trein naar opa gaan.
    Door te praten over onze gevoelens: het is fijn om met de trein te reizen omdat …
    Door je kind zich te laten verplaatsen in een ander: Hoe zou die mevrouw het vinden om in de trein te zitten?
  • 3. Door regelmatig een spelletje te spelen waarbij je vooral aandacht hebt voor de woordenschat van je kind. Spelletjes stimuleren vaak meerdere kennisgebieden. Zo stimuleren de onderstaande spelletjes naast woordenschat (taalontwikkeling) ook tijdsbesef, kennis van persoonsgegevens of kennis van het lichaamsschema.
Woordenschat groep 2 spelletjes

Woordenschat groep 2: 6 leerzame spelletjes

  1. 1. Spelletje: “Wijs maar aan..”
    (stimuleert woordenschat met behulp van het lichaamsschema)
    Eerst laat je je kind dit bij zichzelf aanwijzen voordat je overgaat naar aanwijzen op het platte vlak (op papier).

Groep 1 niveau

Haar             KnieBeen
OgenBuikArm
Mond           KinTeen
OrenVoetBillen
HandWangNek
SchouderDuim 
ElleboogVinger 
RugNeus       

Groep 2 niveau (aangevuld met..)

WijsvingerPinkEnkel
MiddelvingerWenkbrauwWimpers
RingvingerPolsLippen
TandenTongKeel
Linker handRechter hand 

Je kunt het moeilijker maken door linker hand en rechter hand toe te voegen. Daarna kun je ‘kruisen van de lichaamsas’ door bijv. te vragen: “Wijs met je linkerhand, je rechter oor aan” Op YouTube vind je veel verschillende kinderliedjes die over lichaamsschema gaan. Leuk voor kinderen die houden van muziek en ritme! En.. er zijn veel kinderboeken over dit onderwerp.

2. Spelletje: “begrippen leren”

Oefen eerst in dagelijkse situaties. Zo kan je, tijdens de maaltijd, je kind al kennis laten maken met veel van dit soort begrippen. En geloof het of niet ☺ tijdens de (toekomstige) rekenles heeft je kind deze kennis nodig! Op school vallen deze woorden onder de noemer: ‘rekenwoordenschat’

Vol – leegAlles – nietsIn het midden
Hoog – laagMeer – minderVoor – achter
Dik – dunBoven – benedenNaast
Breed – smalEvenveelOnder – boven
Veel – weinigDe helft – halveOp – onder

Later kun je je vraag stellen door plaatjes te laten zien waarop de begrippen te zien zijn. Ook via YouTube kan je filmpjes laten zien over begrippen. Ze zijn te vinden zodra je op ‘verschillen’ zoekt.

3. Spelletje: “Weet jij het antwoord?”
(stimuleert woordenschat m.b.v. persoonsgebonden gegevens)

Groep 1/2 niveau

Hoe heet je?
Hoe heet je met je achternaam? (familienaam)
Hoe oud ben je? (hoeveel jaar ben je?)
Waar woon je? (Plaatsnaam)
Wie woont er nog meer in jouw huis?
Hoe heet jouw papa / vader?
Hoe heet jouw mama / moeder?
In welke straat woon je?
Wanneer ben je jarig?
Wanneer ben je geboren?

4. Spelletje: “het fluisterspel”
(stimuleert woordenschat m.b.v. begrippen en goed luisteren)
Goed kunnen luisteren en analyseren wat er gezegd wordt, heeft je kind nodig wanneer het leert lezen. Verschil kunnen horen in klanken is bij leren lezen essentieel.

Fluister de volgende opdrachten:

  • Leg beide handen op je rug
  • Zet een voet naast je stoel
  • Steek je linkerhand omhoog
  • Ga op je hurken zitten
  • Til je rechter voet op en zet hem daarna weer zachtjes neer
  • Klap twee keer in je handen
  • Leg een hand op je knie
  • Wijs met je vinger, je neus aan
  • Leg beide handen op je schouders
  • Ga achter een stoel staan
  • Ga op een stoel staan
  • Ga naast een stoel staan
  • Ga voor een stoel staan
  • Wijs je oren aan
  • Leg je beide handen op je schoenen/voeten

5. Spelletje: “Weet jij het”
(stimuleert woordenschat m.b.v. tijdsbesef)

Bij dit spelletje kan je onderstaande kalender gebruiken (o.a. via bol.com) en is geschikt voor kinderen die al enig tijdsbesef van de dagen en maanden hebben.

klok

Weet jij… hoe alle dagen van de week heten? (je kind mag ook het dagenlied zingen)
Weet jij… welke dag het vandaag is?
Weet jij… hoe de dag morgen heet?
Weet jij… hoe de dag gisteren heette?
Weet jij… of het nu ochtend, middag of avond is?
Weet jij… wat het is als je gaat slapen? (ochtend, middag of avond)
Weet jij… wat het is als je wakker wordt? (ochtend, middag of avond)
Weet jij… hoe alle maanden van het jaar heten?
Weet jij… hoe deze maand heet?
Weet jij… in welke maand jij jarig bent?
Weet jij… het nummer (datum) van deze dag?
Weet jij… hoe het jaar heet?

Via YouTube kan je het liedje “de dagen van de week” laten horen (en zien). Het is te vinden via deze link. Daarbij leert je kind ook de rangtelwoorden als: eerste, tweede enz.

6. Samen lezen uit: “Mijn eerste Van Dale”

 Een woordenschat boek om samen te lezen.

eerste van dale
kaft eerste van Dale

3 spelletjes voor tijdens het buitenspelen

Veel kinderen vinden buiten zijn en buiten spelen fijn! Het is een stimulans voor o.a. hun motorische ontwikkeling en, als ze samen met andere kinderen spelen, voor de sociaal- emotionele ontwikkeling. Kinderen tot 7 jaar imiteren graag, dus je mag zelf meedoen met het volgende spel 😉

  1. 1. Spelletje: “Doen alsof”

Imiteren van dieren
loop eens als een grote, dikke olifant
fladder als een jong vogeltje
kruip eens als een slang
snuffel eens als een hondje
rol eens op als een poes
loop eens als een aap
huppel als een lammetje
waggel als een eend
sluip als een panter
spring als een kikker
waggel als een pinguïn
kruip eens als een slak

Imiteren van het karakter van dieren
je bent een haan, die deftig stapt
je bent een klein bang poesje
je bent een sluipende tijger
je bent een koe, die blij in de wei draaft
je bent een kraai die brutaal alle musjes wegjaagt
je bent een reiger die loert naar een visje
je bent een kuikentje dat lekker tegen zijn moeder aan kruipt
je bent een aap die van het ene rek naar het andere rek slingert

Imiteren van mensen
loop eens als een oud vrouwtje met stok
hoe doet een dirigent?
doe eens een politieagent na die het verkeer regelt
hoe doet een koorddanser?
doe alsof je een voetballer bent
doe alsof je de keeper bent
doe alsof je de scheidsrechter bent
doe eens alsof je papa bent die telefoneert
doe eens alsof je de dokter bent

2. Spelletje: “Gooi de bal”

Dit spel kun je met meerdere kinderen spelen. Je hebt daarbij een bal nodig. Degene die de bal heeft stelt een vraag over bijvoorbeeld tijdsbesef of persoonsgebonden gegevens (zie eerder beschreven spelletjes). Daarna gooit hij de bal naar iemand toe en diegene beantwoordt de vraag. Nu is de beurt aan degene die de bal toegeworpen heeft gekregen.

Zomer variant: gebruik een ballon gevuld met water.

3. Spelletje: “Levend vraagspel”

Voor dit spel heb je een windstille dag nodig, een grasveld, een wc rol, en haringen van de tent om het wc papier vast te kunnen zetten, een grote dobbelsteen en opdrachten die van te voren gemaakt zijn en groot op een half A-viertje geschreven staan.

Zet opdrachten op papier als:

  • klap 3 x in je handen
  • ren 1 x rond het speelbord
  • geef iemand die voor je staat een hand
  • tel hardop van 1 tot 10
  • doe een olifant na  enz. enz.

Je kunt deze opdrachten visualiseren door gebruik te maken van bijvoorbeeld de gratis pictogrammen van de site: www.sclera.be Zo zien kinderen met behulp van plaatjes wat de opdracht is.

De wc rol wordt uitgerold en op bepaalde punten vastgezet met behulp van tentharingen of stenen. De lengte van het spel kun je zelf bepalen. Maak leuke bochten en laat het papier af en toe over elkaar heen gaan. Elke 2, 3 of 4 velletjes is een plaats en de dobbelsteen bepaalt hoeveel plaatsen je vooruit mag. Leg om de zoveel plaatsen een opdracht neer. Als je op die plek komt moet je eerst de opdracht uitvoeren voordat je verder mag gaan. Wie het eerst bij de finish is, heeft gewonnen.

Spelletjes online voor groep 2

We hebben een klein aantal sites voor jou geselecteerd die online woordenschatspelletjes aanbieden. Het is kind afhankelijk of deze aantrekkelijk genoeg zijn voor uren lang speelplezier.

http://www.leerspellen.nl/Groep-2-spellen-t1

Kijk ook eens op de praatplaten die aangeboden worden via de link:

http://www.thinglink.com/card/518032847030714368

Dit zijn plaatjes waarover je samen met je kind kunt praten. Er is heel veel te zien en daardoor is er veel om over te praten. Het leuke van deze site is dat wanneer je er met de muis over zo’n praatplaat gaat, er allerlei linken tevoorschijn komen. Klik je op een link dan hoor je een liedje via YouTube of kun je een filmpje bekijken van schooltv. met het zelfde thema als de praatplaat.

https://schooltv.nl/programma/koekeloere/

Hier vind je een heleboel afleveringen van Koekeloere. Een afzonderlijke aflevering duurt (ongeveer) 15 minuten. Hoofdpersonen zijn Moffel en Piertje die de wijde wereld in gaan. Je kunt zoeken op thema. Een hele leuke manier om de woordenschat van je kind uit te breiden.

http://www.cyberkidz.nl/pdf/woordenschat_baklijst.pdf

Hier vind je de BAK lijst. Deze lijst geeft een overzicht van woorden die je kind ‘moet’ kennen op 4 en 5 jarige leeftijd. De Basiswoordenlijst voor Amsterdamse Kleuters (BAK) is intussen een begrip geworden en is voor alle kinderen in groep 1 en 2 te gebruiken.

Mirjam de Reus

Mirjam is Remedial Teacher en volgde de PABO (Bachelor of Education)

Gerelateerde artikelen

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *