Spelling groep 3 - Uitleg en tips om te oefenen

Op de basisschool krijgt je kind vanaf groep 3 het vak spelling. Spelling in groep 3 is een onderdeel van ‘taal’ in groep 3. Hier vind je alles over hoe jij jouw kind kunt helpen. Download ook de gratis werkbladen spelling voor groep 3!

Gratis werkbladen spelling voor groep 3 downloaden

Ook alles over rekenen in groep 3 weten? Klik hier: rekenen groep 3 oefenen.

Klik hieronder om de werkbladen van spelling groep 3 te downloaden.

Werkbladen Spelling Groep 3 (Gratis)

Spelling groep 3: de voorbereiding in groep 1 en 2

Bekijk een korte samenvatting van dit artikel over spelling oefenen in onderstaande video:

Om goed te kunnen spellen, is het noodzakelijk dat je kind bij aanvang van groep 3 een aantal vaardigheden beheerst. Het gaat om het volgende:

1. Praten

2. Lezen en schrijven

3. Taalgebruik

spelling-groep1-groep2

Waarom je kind door lezen niet automatisch leert spellen

Bij het leren spellen en lezen spelen drie soorten informatie een rol: klanken, letters en betekenissen van woorden.

lezen spellen

Om iets nieuws te leren, moeten je hersenen nieuwe verbindingen maken. En bij het leren lezen of spellen, maken de hersenen bij beide vaardigheden een ander soort verbinding aan. Ook al lees je veel, dit betekent dan dus niet automatisch dat je dan ook goed bent in spelling. Daarom vragen beide vaardigheden ander soort oefeningen.

Leren lezen in groep 3

Als je leert lezen in groep 3, dan weet je welke klank bij welke letter hoort en andersom. Door de volgorde van klanken en letters herken je het woord en weet je vervolgens dus wat het betekent. Hoe meer je leest, hoe vlugger dit proces in je hersenen gaat. Daardoor lees je steeds sneller: je hersenen gaan steeds meer letters tegelijk, oftewel hele woorddelen, lezen.

Dit komt doordat je geoefend hebt met lezen: je brein maakt dan snellere verbindingen tussen klanken, letters en de betekenissen van woorden. Hierdoor herken je uiteindelijk complete woorden in één oogopslag als je leest. En weet je dus ook vlugger wat de hele zin betekent. Je weet inmiddels zó goed welke letters bij welke woorden horen, dat ze dus niet eens meer in de goede volgorde hoeven te staan (behalve de eerste en laatste letter). Zó sterk zijn die verbindingen nu in je brein.

Je hebt dus eigenlijk een gigantische woordenlijst in je hoofd. En je weet vliegensvlug het juiste woord te herkennen, zolang je maar de eerste en laatste letter ervan weet. Daarom is begrijpend lezen voor kinderen zo belangrijk: op die manier worden verbindingen tussen klank, letter en woordbetekenissen goed geoefend.

Leren spellen in groep 3

Ook al zijn lezen en spellen nauw met elkaar verbonden, toch is leren spellen voor je hersenen een heel ander leerproces dan leren lezen. Bij leren spellen gaat het er immers juist wél om dat de letters van een woord in de goede volgorde staan.

Eigenlijk is spellen daarom precies het tegenovergestelde leerproces van lezen. En wel om tenminste twee redenen:

  1. Alleen als de letters in de juiste volgorde staan, klopt het woord en dus de betekenis ervan.
  2. Als je leest, dan kun je teruglezen of vooruitkijken. De woorden staan al op het papier. Maar als je zelf een woord moet spellen, dan kan dat alleen maar uit je blote hoofd.

Bovendien schrijf je een woord niet alleen maar zoals je het uitspreekt (zie ook paragraaf Spelling groep 3: het verschil tussen luisterwoorden, regelwoorden en weetwoorden). Er zijn vele regels die je moet toepassen om woorden juist te spellen.

Al met al: spelling is dus een vak apart en het is van groot belang dat deze vaardigheid zorgvuldig wordt aangeleerd! Voor uitgebreide uitleg van de verschillen tussen lees- en spelvaardigheden, zie https://wij-leren.nl/lezen-en-spellen.php voor een uitgebreid artikel hierover.

Spelling groep 3: luisterwoorden, regelwoorden en weetwoorden

In de Nederlandse taal kennen we veel spelregels. En om te weten hoe je een bepaald woord schrijft, zijn er verschillende strategieën van toepassing. Voor spelling in groep 3 bestaan er drie soorten woorden waarin men de woorden indeelt: luisterwoorden (ook wel klankzuivere woorden genoemd), regelwoorden en weetwoorden.

Wat is een spellingcategorie?

In de spellingmethoden ‘spelling groep 3’ waarmee de kinderen op school werken, wordt de lesstof aangeboden met behulp van zogenaamde spellingcategorieën. Dit houdt in dat er steeds een bepaalde groep woorden aan bod komt waarvoor dezelfde regels gelden. Zo leren kinderen stapje voor stapje de verschillende spelregels aan. Enkele voorbeelden van spellingcategorieën zijn:

Woorden met sch- of schr-.

In een les over deze spellingcategorie komen woorden zoals schip, schrift, schok en schrik aan bod.

Woorden met –ng of –nk.

In een les over deze spellingcategorie komen woorden zoals zing, stang, bank en flink aan bod. Zie voor alle spellingcategorieën de volgende paragrafen hieronder: ‘Spelling groep 3 Cito – eerste helft schooljaar (Spelling Citotoets M3) en Spelling groep 3 Cito – tweede helft schooljaar (Spelling Citotoets E3)‘.

 

Spelling groep 3 Cito – eerste helft schooljaar (spelling Cito-toets M3)

spelling-groep-3-eerste-helft-categorieen

Je kunt de woorden die in de spellingcategorieën voor de eerste helft van het schooljaar voorkomen (Cito-toets Spelling januari) oefenen met het oefenboek spelling groep 3 – 1e helft schooljaar.
In de spelling cito groep 3 die in januari in groep 3 wordt afgenomen (deze toets staat ook wel bekend als Spelling M3) komen de volgende twee spellingcategorieën aan bod:

 

Spelling groep 3 Cito – tweede helft schooljaar (cito spelling E3)

 

spelling-groep-3-tweede-helft-categorieen

Je kunt de woorden die bij bovenstaande spellingcategorieën horen oefenen met het Oefenboek Spelling Groep 3 – 2e helft schooljaar.
spelling E3 In de Cito spelling E3,  de toets die in juni in groep 3 wordt afgenomen (deze toets is ook wel bekend als Spelling E3) komen de volgende spellingcategorieën aan bod:

  1. mmkm-woorden en mkmm woorden met één lettergreep. Deze spellingcategorie is dus een herhaling van de stof uit de eerste helft van het schooljaar. De afkorting ‘mmkm’ betekent ‘medeklinker-medeklinker-klinker(s)-medeklinker’. Voorbeelden van mmkm-woorden zijn: knop,stap, spek en drop. De letters ‘mkmm’ betekenen ‘medeklinker-klinker(s)-medeklinker-medeklinker’. Voorbeelden van mkmm-woorden zijn: post, fiets en kast.
  2.  mmkmm-woorden met één lettergreepDe letters ‘mmkmm’ staan voor ‘medeklinker-medeklinker-klinker-medeklinker-medeklinker’. Voorbeelden van mmkmm-woorden zijn:  kwast, start, spons en plant.
  1.  Woorden met één lettergreep met een tussenklank die niet geschreven wordt. Dit zijn woorden die in de uitspraak soms een extra klank hebben. Denk bijvoorbeeld aan het woord melk. Soms wordt dit woord als melluk uitgesproken. Andere voorbeelden van zulke woorden zijn: hark, herfst en merk.
  1.  Woorden met meer dan twee medeklinkers na elkaar met één lettergreep. Dit zijn woorden die aan het begin of het eind van het woord drie medeklinkers hebben. Voorbeelden van woorden met één lettergreep en drie medeklinkers achter elkaar zijn: barst, straat en strik.<
  1.  Woorden met één lettergreep met sch- of schr-. Dit zijn woorden die beginnen met sch of schr. Bij sommige woorden hoor je ‘sg’, maar je schrijft dan ‘sch’. En woorden waarbij er een ‘r’ komt na ‘sch’, hoor je de ‘ch’ niet altijd even goed. Toch schrijf je deze woorden met ‘schr’. Voorbeelden van deze woorden zijn: school, schip, schrik en schraal.
  1.  Woorden met één lettergreep met –ng of –nk. Dit zijn woorden die eindigen op ng of op nk. Je hoort één klank, maar je schrijft twee letters, namelijk ng. Ook zijn er woorden waarbij je één klank hoort: ngk.Maar dit schrijf je desondanks als nk, dus met twee letters. De g verdwijnt hier bij het schrijven van de klank. Voorbeelden van zulke woorden zijn: zing, stang, bank en flink.
  1.  Woorden met f- of v- en s- of z- Dit zijn woorden die een f of v hebben of een s 0f z. Het is lastig om het verschil tussen deze letters te horen als je het woord uitspreekt. Denk bijvoorbeeld aan woorden zoals fruit, vaas en zwaan en slaap.
  1.  Verkleinwoorden die eindigen op -je of -tje. Veel woorden maak je kleiner door er -je of –tje achter te plaatsen. Voorbeelden hiervan zijn flesje, steentje en snoepje.

 

Welke spellingmethode heeft je kind in groep 3?

In groep 3 van de basisschool is Veilig leren lezen de meest gebruikte taal-leesmethode. Deze methode is gekoppeld aan vele andere vakken. Veilig gespeld is zodoende een onderdeel van en behoort tot het basismateriaal. Het bestaat uit een boekje met oefeningen. De kinderen oefenen hiermee woorden en zinnen juist te spellen. Dit doen ze individueel of in tweetallen.Veilig leren lezen heeft een maan- en een zonlijn.

De maanlijn is bestemd voor kinderen met een normale leesontwikkeling. Leerlingen die werken met de zonlijn, zijn leerlingen met een hoger leesontwikkelingsniveau dan gemiddeld. Het werkboek Veilig gespeld is geschikt voor zowel de maan- als de zonlijn.

Voor kinderen die heel goed zijn in spelling, biedt Veilig gespeld zogenaamde ‘snuffelpagina’s’ met moeilijkere woordtypen. In groep 3 moeten de kinderen van elke klank de bijbehorende letter leren. Dit heet ook wel de klank-teken- en teken-klankkoppelingen. Veilig leren lezen bouwt daarom het letter- en woordaanbod op gestructureerde wijze op, door middel van een stappenplan. Naar woordjes luisteren en ze vervolgens in stukjes moeten ‘hakken’ is hier een voorbeeld van.

Met zulke strategieën leren kinderen de spelling van woorden juist toe te passen. Voor specifieke spellingmoeilijkheden biedt Veilig gespeld zogenaamde ‘steunkaarten’ aan, om extra houvast te geven bij het spellen.

 

Cito-toetsen Spelling groep 3

Tijdens de Cito-toetsen Spelling groep 3 in januari (M3) en in mei/juni (E3) krijgen de kinderen een dictee met woorden uit de eerdergenoemde spellingcategorieën. In groep 3 hebben de kinderen meestal al eerder een dictee gehad, waardoor ze weten wat ze nu moeten doen. Het resultaat van de Cito-toetsen Spelling groep 3 staat meestal op het rapport van je zoon of dochter. De Cito scores groep 3  zijn weergegeven met de letter A t/m E of met de Romeinse cijfers I t/m V.

 

Spelling groep 3 oefenen

Ben je op zoek naar een (gratis) mogelijkheid om spelling te oefenen? Download dan de gratis oefenbladen spelling groep 3. Met de gratis oefenbladen spelling kun je een spellingcategorie van groep 3 goed oefenen met een zeer effectieve oefening. Zien hoe een klas bezig is met spelling?

 

wat is een lettergreep?

Wat is een lettergreep?

Ieder woord bestaat uit minstens één lettergreep. Een woord met meerdere klanken, kun je opdelen in lettergrepen. Een lettergreep is dus een deel van een woord. Je kunt de lettergrepen vaak horen door een woord uit te spreken en mee […]
Bekijk artikel
wat is de leerlijn taal

Wat is de leerlijn taal?

Wat is de leerlijn taal? De leerlijn taal omschrijft hoever een leerling moet zijn op taalkundig gebied. Het is een richtlijn die de overheid heeft vastgesteld. Dankzij de leerlijn taal kan een docent vaststellen hoe hoog het taalniveau is van […]
Bekijk artikel
jongetje en vader schrijven

Pennenstreken, een schrijfmethode

Pennenstreken is een schrijfmethode voor groep 1 t/m 8 van de basisschool, uitgegeven door Zwijsen. Met de schrijfopdrachten van deze methode leren kinderen schrijven en hun eigen werk te beoordelen. Hierbij is het mogelijk te leren schrijven in zowel blokschrift […]
Bekijk artikel

Video's met uitleg en leuke spelletjes

Bekijk de video’s met informatie over de spellingcategorieën per groep.