Checklist overgang groep 2 naar 3

Als je kind in groep 2 zit, komt er een moment dat het de overstap naar groep 3 gaat maken. Maar wanneer is dit nu een goed moment? Twijfel jij of je er goed aan doet om je kind al die overstap te laten maken? Of merk jij juist dat je kind er al aan toe is om naar groep 3 te gaan?

Geen enkel kind ontwikkelt zich op een zelfde manier. Er zijn altijd verschillen en dat mag ook. Je wilt als ouder het liefst dat je kind op de juiste plek zit, in de juiste groep, op een plek waar je kind zich optimaal ontwikkelt. Gelukkig kan de leerkracht meedenken in het maken van de juiste keuzes. Zeker bij de overgang van groep 2 naar 3.

Waar kun je als ouder nu op letten als het gaat om die overgang? In dit artikel beschrijf ik de criteria die de meeste scholen hanteren om een weloverwogen keuze te maken voor jouw kind. Deze criteria staan meestal beschreven in een protocol: het zogenaamde overgangsprotocol.

Protocol groep 2 naar 3

De meeste basisscholen werken met diverse protocollen. Hierin staat beschreven hoe de school omgaat met bepaalde vraagstukken. Voor de overgang van groep 2 naar 3 wordt vaak ook zo’n protocol gehanteerd. In dit zogenaamde overgangsprotocol staan de criteria waar een kleuter gemiddeld aan moet voldoen om een goede overstap naar groep 3 te kunnen maken. Een kind moet immers wel bepaalde voorwaarden beheersen om te kunnen starten met het leren lezen en rekenen in groep 3. Je kind hoeft niet alle voorwaarden even goed te beheersen. Zolang er maar een stevige basis is en je kind laat zien dat het zich blijft ontwikkelen, zal de leerkracht je kind vol vertrouwen door laten stromen naar groep 3.

In het overgangsprotocol staan criteria beschreven die belangrijk zijn voor de overgang naar groep 3. De leerkracht van je kind zal deze criteria naast de ontwikkeling van je kind leggen en zijn bevindingen samen met jou als ouder bespreken.

Oefening Rekenen Groep 2 (Gratis)

Oefenbladen Groep 3 Rekenen (Gratis)

Criteria overgang groep 2 naar 3

Welke criteria er in het protocol staan beschreven, verschilt per school. Vraag de leerkracht eens naar deze criteria als je twijfels hebt over je kind. Zo krijg je als ouder ook zicht op wat er wordt verwacht van je kind voor de overgang naar groep 3.

Over het algemeen zijn dit de criteria waar naar gekeken wordt:

Deze 3 criteria zijn belangrijke pijlers om een weloverwogen beslissing te maken over de overgang naar groep 3.

Kijken we wat specifieker naar de 3 verschillende ontwikkelgebieden, dan hanteren de meeste scholen onderstaande criteria:

Cognitieve ontwikkeling

  • Ontluikende- en beginnende geletterdheid
  • Beginnende gecijferdheid
  • (auditieve) informatieverwerking
  • Mondelinge taalvaardigheid

Sociaal-emotionele ontwikkeling

  • Zelfbeeld
  • Zelfvertrouwen
  • Zelfstandigheid
  • Zelfredzaamheid
  • Intrinsieke motivatie
  • Weerbaarheid
  • Omgang met andere kinderen
  • Concentratie
  • Taakgerichtheid

Motorische ontwikkeling

  • Is het kind voldoende in staat om het schrijfproces op te pakken?

Om deze ontwikkeling van je kind goed in beeld te brengen, hebben de scholen een leerlingvolgsysteem. Hiermee kunnen de leerkrachten precies zien wat er al goed gaat en waar extra aandacht aan besteed moet worden.

  1. Mirjam

    Heel leuk spel

Gevonden! – De slimste speurtocht in huis

(7 klantbeoordelingen)

14,95

Op voorraad

Selecteer het aantal

Bekijk ook:

Leerlingvolgsysteem groep 2

Het leerlingvolgsysteem is dus een belangrijk middel voor de leerkracht om de ontwikkeling van je kind goed te kunnen volgen. Dat begint al in groep 1 en loopt door tot aan het einde van groep 8. De leerkracht zal jou als ouder vertellen hoe de ontwikkeling verloopt. Als je kind in groep 2 zit, zal ook besproken worden in hoeverre je kind klaar is voor de overgang naar groep 3. Als er twijfels zijn bij de leerkracht, zal hij die op tijd met je bespreken. Zo kun je zelf ook nadenken over de gevolgen voor je kind. Soms kun je je kind net dat extra duwtje geven, waardoor het toch voldoende basis heeft voor de overgang naar groep 3. Je kunt dan gericht rekenspelletjes en taalspelletjes doen. Overleg vooral ook met de leerkracht op welke gebieden je je kind kunt helpen in de ontwikkeling en hoe je dit het beste kunt doen.

Overgang groep 2 naar 3 en de inspectie

Vroeger waren de kleuterschool en de lagere school nog 2 aparte scholen. Een kind ging pas naar klas 1 als het voor 1 oktober 6 jaar werd. Tegenwoordig is dit al lang niet meer zo. Er wordt nu veel meer gekeken naar de ontwikkeling in plaats van alleen maar naar de leeftijd.

De inspectie heeft hierover ook een duidelijk uitgangspunt:

“De inspectie verwacht van de school dat er duidelijke criteria zijn opgesteld om een weloverwogen beslissing te nemen over vertragen of versnellen bij kleuters en dat zij ouders in dit proces betrekken.”

uitgangspunt inspectie overgang groep 2 naar 3

Herfstleerlingen

Als je kind jarig is in de herfst, kan het soms lastig zijn om te bepalen of je kind al op jonge leeftijd door moet stromen naar groep 3. Het kan dus zijn dat een kind nog 6 jaar moet worden in oktober, november of december en al naar groep 3 doorstroomt. Sommige kinderen zijn vroeg rijp en kunnen die overgang prima aan. Waar er vroeger nog echt een grens van 1 oktober werd gehanteerd, wordt er tegenwoordig dus vooral gekeken naar de opgestelde criteria. Als een kind vroeg rijp is, mag het nog voor zijn zesde verjaardag doorstromen naar groep 3.

Heb jij een herfstkind, bespreek dan goed met de leerkracht wat de verwachtingen zijn. Als ouder heb je niet altijd goed zicht op het verloop van de ontwikkeling van je kind. Als je hierover met elkaar spreekt, kom je niet voor verrassingen te staan. Ook niet als blijkt dat je kind toch wel of toch niet doorgaat naar groep 3.

Andersom kan gelden dat je kind, ondanks dat hij in de herfst 6 jaar wordt, niet rijp is voor groep 3. Dat de ontwikkeling nog onvoldoende is om aan te sluiten op het aanbod van groep 3. Je kind verlengt dan nog een jaar groep 2 en gaat naar groep 3 op het moment dat hij al bijna 7 jaar wordt.

Tijdpad beslissingsprocedure

Het is fijn als je als ouder op tijd op de hoogte wordt gebracht of je kind wel of niet aan het eind van groep 2 naar groep 3 gaat. De meeste scholen hebben dit tijdpad beschreven in het overgangsprotocol. Dat ziet er dan als volgt uit:

Oktober/november/december groep 2

  • Signalering, welk kind behoort tot de risicogroep?
  • start overleg met leerkrachten en intern begeleider
  • overleg ouders over de ontwikkeling van het kind, maar ook het aangeven van twijfel als die er is

Januari – maart groep 2

  • verzamelen van informatie
  • overleg met de ouders over ontwikkeling van het kind
  • bespreken eerste overweging wel/ niet doorgaan naar groep 3

Mei groep 2

  • definitieve beslissing over verlenging of overgang

Voor- en nadelen te vroeg doorstromen naar groep 3

Voordelen

Als je kind vroeg doorstroomt naar groep 3 omdat hij op alle 3 ontwikkelgebieden laat zien dat hij er aan toe is, krijgt het de leerstof aangeboden waar het aan toe is. Als je een kind onnodig lang laat kleuteren, loop je namelijk het risico dat het zich gaat vervelen. Dit kan negatief gedrag opleveren. Sommige kinderen gaan hierdoor onderpresteren. Ieder kind wil uitgedaagd worden om weer een volgende stap te zetten.

Nadelen

Als je kind te vroeg doorstroomt naar groep 3, loop je het risico dat het een ontwikkelachterstand oploopt. Er wordt te veel van je kind gevraagd aan vaardigheden waar het nog niet aan toe is. Dit kan ervoor zorgen dat je kind onzeker wordt. Deze onzekerheid kan tot gevolg hebben dat je kind zich terugtrekt, faalangst ontwikkelt of juist in zijn gedrag zijn onzekerheid overschreeuwt. Ook loop je het risico dat je kind zijn hele schoolloopbaan, tot en met groep 8, op zijn tenen moet lopen. Vaak is het kind de jongste en ook op sociaal-emotioneel gebied kan dat negatieve gevolgen hebben. Je kunt je vast voorstellen dat dat veel energie kost. Het is dus belangrijk dat je je kind de tijd geeft om te rijpen voor het naar groep 3 gaat.

Twijfel over de overgang groep 2 naar 3

De meeste kinderen doorlopen de kleuterperiode volgens de algemene richtlijnen. De kans is dus groot dat er bij jouw kind geen sprake is van twijfel over de overgang naar groep 3. Maar soms is er wel twijfel. Die kan er bij de leerkracht zijn, maar ook bij jou als ouder. Het is goed om die twijfel samen met de leerkracht te bespreken. Vaak kan de leerkracht de twijfel wegnemen of aangeven wat je als ouder kan doen om je kind een handje te helpen in de ontwikkeling.

Tips om je kleuter een handje te helpen

Als de leerkracht heeft aangegeven dat je thuis je kind het beste een handje kunt helpen in zijn ontwikkeling, dan volgen hier een paar tips!

Tips

  • Oefen de cijfer. Schrijf daarvoor de getallen 1 t/m 10 in kartonnen bakjes. Laat je kind steentjes o.i.d. zoeken en leg in elk bakje precies het goede aantal
  • Laat je kind van jouw handen op karton een omtrek tekenen. Knip de handen uit en lak de nagels. Goed voor de motoriek!
  • Speel ‘ik zie, ik zie en het begint met de letter….’.
  • Noem een woord en bedenk om de beurt een rijmwoord.
  • Hak een woord in klanken en laat je kind bedenken welk woord het is.
  • Ga regelmatig met je kind naar een plek waar het andere kinderen ontmoet, bijvoorbeeld naar de speeltuin of de kinderboerderij.
  • Laat je kind helpen met huishoudelijke klusjes om het samenwerken te stimuleren.
checklist overgang groep 3 naar 3

Blijft mijn kind nu zitten in groep 2?

Als je samen met de school hebt besloten om je kind toch nog een jaartje groep 2 te laten doen, dan noemen we dat kleuterverlenging. Je kind blijft niet zitten en doet in groep 2 ook niet precies hetzelfde als in het afgelopen schooljaar. Het is belangrijk dat je kind in het verlengde schooljaar vooral werkt aan de leerdoelen waar het aan toe is. Dat betekent dat de leerkracht goed kijkt naar activiteiten waar je kind behoefte aan heeft. Als je kind bijvoorbeeld nog veel moeite heeft met de motoriek, dan is het fijn als er gerichte motorische opdrachten gedaan worden, zoals knippen, plakken, bouwen, kleien, enz. Je mag van de school verwachten dat er goed naar het aanbod wordt gekeken om ervoor te zorgen dat je kind zich zo optimaal mogelijk ontwikkelt.

Vaak merk je dat je kind na een jaar kleuterverlenging een stevige basis heeft ontwikkeld. Soms blijven er zorgen om de ontwikkeling. Bijvoorbeeld omdat je kind meer nodig heeft dan de basisschool kan bieden. Het is dan goed om deze zorg tijdig te signalering, samen met de leerkracht, zodat jullie de juiste hulp in kunnen schakelen.

Bekijk ook:

Misschien vind je dit artikel over educatief speelgoed ook leuk:

Marja Wouda, BEd Master SEN

Marja (MSEN) is Remedial Teacher, Intern Begeleider, Kindercoach en behaalde een Bachelor of Education (PABO) en een Master SEN.

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *