Begrijpend lezen groep 4 (tips voor ouders)

In groep 4 gaat het begrijpend lezen steeds meer aandacht krijgen. Waar je kind eerst nog vooral gericht oefent om het technisch lezen onder de knie te krijgen, gaat de aandacht nu ook steeds meer naar het gericht oefenen om de tekst goed te begrijpen.


In Nederland onderwijzen wij het vak begrijpend lezen en leren we de kinderen strategieën ontwikkelen om een tekst zo goed mogelijk te begrijpen. Vaak gebeurt dit aan de hand van een methode. Als ouder kun je je kind helpen om het begrijpend lezen te stimuleren, maar hoe doe je dat? En wat mag je van je kind in groep 4 verwachten als het om begrijpend lezen gaat? In dit artikel leg ik uit hoe je als ouder je kind een handje kunt helpen.

Van technisch lezen naar begrijpend lezen in groep 4

Als je kind in groep 4 zit, heeft hij de techniek van het lezen al aardig onder de knie. In groep 3 wordt er volop geoefend met de verschillende klanken en worden woorden en zinnen gevormd. In die fase heeft je kind het vooral erg druk met oefenen van de techniek en is er nog weinig aandacht voor de inhoud van een tekst.

In groep 4 kan je kind al korte verhaaltjes lezen en vaak beginnen kinderen het lezen dan ook steeds leuker te vinden. Want met het lezen van zinnen gaat een tekst betekenis krijgen en dat maakt lezen leuk! Het is dus belangrijk dat het technisch lezen eerst goed wordt geoefend, want dat is de basis voor het goed kunnen begrijpen van de tekst. Richt je als ouder dan ook vooral op het oefenen met het leren lezen in groep 3 en 4. Daarmee help je je kind om het begrijpend lezen goed op te pakken. Ook ontwikkelt je kind door veel te lezen zijn woordenschat. Hoe groter de woordenschat hoe beter je kind een tekst begrijpt. Ook door veel voor te lezen vergroot je kind zijn woordenschat

Het ontwikkelen van technisch lezen en het vergroten van de woordenschat zijn dus belangrijke basisvaardigheden voor begrijpend lezen.

Op school wordt zowel het technisch lezen als het begrijpend lezen geoefend en getoetst. Vaak beginnen scholen pas eind groep 4 met het toetsen van begrijpend lezen, omdat de kinderen eerst de techniek onder de knie moeten hebben. Je kunt je voorstellen dat je kind in het begin zo bezig is met het ontcijferen van de letters, dat er weinig oog is voor de inhoud van de tekst. Aan het eind van groep 4 is het technisch leesniveau vaak goed genoeg om een tekst, op het niveau van groep 4, te kunnen begrijpen.

CITO Begrijpend lezen groep 4

Om de begrijpend leesvaardigheid te toetsen, neemt de school een methode onafhankelijke toets af. Veel scholen kiezen voor de Cito-toets, maar er zijn ook andere toetsen zoals de IEP. In groep 4 kan halverwege het schooljaar de Cito-toets begrijpend lezen M4 worden afgenomen. Er wordt gekeken naar hoe je kind de tekst interpreteert en begrijpt. De toets bestaat uit korte verhaaltjes die je kind zelf moet lezen met bijbehorende meerkeuzevragen. Aan het eind van groep 4 wordt de Cito-toets begrijpend lezen E4 afgenomen. Zo kan de leerkracht de ontwikkeling van je kind goed volgen.


Tijdens de Cito-toets moet je kind korte verhaaltjes lezen en meerkeuze vragen beantwoorden. Veel kinderen vinden dat nog best lastig. Het is namelijk belangrijk dat je kind leert dat hij het antwoord uit de tekst moet halen. Vaak denken kinderen het antwoord na het lezen van de vraag al te weten. Ze kruisen dan het antwoord aan waarvan zij denken dat dat het meest logische antwoord is. Ze vergeten dan het antwoord op te zoeken in de tekst om er zeker van te zijn dat het klopt. De meerkeuzevragen in de Cito-toets kunnen je kind op een verkeerd spoor zetten, waardoor ze denken het juiste antwoord te geven.

Als je merkt dat je kind de vraag beantwoordt zonder terug te lezen in de tekst, dan kun je je kind helpen door te zeggen: “Oké, zullen we samen even in de tekst kijken of jouw antwoord klopt?” Zo kan je kind erachter komen of zijn antwoord juist of onjuist is. Als het klopt, prijs je je kind door te zeggen: “Heel goed dat je het nog even hebt nagekeken in de tekst, want dat is heel belangrijk!” Als het antwoord niet klopt, kun je je kind vragen hoe het komt dat hij het juiste antwoord niet heeft gekozen. Je kind leert zo zelf na te denken over de strategie die hij toepast en of dat de juiste strategie was.

Teruglezen in de tekst is een strategie die nodig is om zeker van je antwoord te zijn. Door je kind op deze manier door de tekst heen te helpen, geef je je kind alle ruimte om zelf te leren wat zijn aanpak oplevert.

Bij het helpen van je kind leg je dus vooral de nadruk op de aanpak:

• Welke strategie heb je gebruikt om achter het antwoord te komen?
• Was dit een handige strategie?
• Welke strategie had je nog meer kunnen gebruiken?

Meer over lezen in groep 4?

Begrijpend lezen groep 4 tips

Om teksten goed te kunnen begrijpen zijn er een aantal belangrijke vaardigheden nodig. In dit filmpje wordt uitgelegd wat begrijpend lezen is en welke vaardigheden nodig zijn om een tekst goed te kunnen begrijpen:

In dit artikel geef ik je de tips uit het filmpje, zodat je ze hier ook kunt lezen:

  1. Technisch leesniveau
    Een goed technisch leesniveau is belangrijk om de tekst goed te kunnen lezen. Je kunt je voorstellen dat als je kind vooral bezig is met het ontcijferen van de woorden, de aandacht niet zozeer uitgaat naar het begrijpen van de tekst. Hoe beter je kind het technisch leesniveau beheerst, hoe makkelijker het begrijpend lezen zal gaan. Als ouder kun je je kind helpen om die basis goed te leggen. Maak veel leeskilometers met je kind door regelmatig samen te lezen, voor te lezen of momenten te creëren waarop je kind zelf leest. Vooral als je kind niet zo sterk is in lezen is blijven oefenen erg belangrijk. Wil je weten op welk niveau je kind leest, vraag de leerkracht dan naar het AVI niveau. Meer informatie over hoe je je kind kunt helpen bij technisch lezen kun je in dit artikel lezen: Wat is technisch lezen? En hoe je dit kunt verbeteren.
  2. Kennis van de wereld
    Om nieuwe informatie goed op te slaan is het belangrijk dat je kind voorkennis heeft van het onderwerp. Stel je kind moet een tekst lezen over de vier seizoenen. Het is dan helpend dat je kind al weet welke seizoenen er zijn en welke kenmerken erbij horen. Zo kan je kind nieuwe informatie uit de tekst makkelijker koppelen aan de kennis die hij al heeft. Bij het verbreden van kennis kun je als ouder eenvoudig bijdragen. Ga lekker op pad met je kind, de natuur in, praat over wat je ziet en benoem de dingen zoals ze zijn. Of bezoek een museum, kijk samen naar een documentaire of haal informatieve boeken uit de bibliotheek. Ook zijn er tv programma’s die kunnen bijdragen aan het verbreden van kennis over de wereld, zoals Jeugdjournaal en Klokhuis.
  3. Een grote woordenschat
    Hoe groter de woordenschat, hoe makkelijker het is om een tekst te begrijpen. Je kunt je vast wel voorstellen dat als je een tekst moet lezen met veel woorden die je niet kent, het moeilijk is om de tekst te begrijpen. Je bent dan voortdurend in je hoofd aan het zoeken naar de betekenis van de woorden, kunt niet goed verbanden leggen of de betekenis uit de context halen. Een brede woordenschat is dus een belangrijke vaardigheid om teksten goed te begrijpen. Praat samen met je kind over diverse onderwerpen, benoem woorden die je kind misschien nog niet kent en leg uit wat ze betekenen. Doe eenvoudige woordspelletjes door een voorwerp te omschrijven en laat je kind raden wat je bedoelt.
Begrijpend lezen groep 4 tips

Begrijpend lezen groep 4 oefenen

Tijdens een oudergesprek op school, kan het zijn dat de leerkracht aangeeft dat je kind wat moeite heeft met begrijpend lezen. Het is dan belangrijk om te weten waar dit mee te maken heeft. Het kan zijn dat het technisch leesniveau van je kind nog wat achterloopt waardoor het begrijpend lezen ook moeizamer verloopt. Ook kan het zijn dat je kind een geringe woordenschat heeft doordat je kind een anderstalige achtergrond heeft. Door de oorzaak te weten, kun je gericht oefenen met wat er nodig is. Er zijn ook kinderen die moeite hebben zich te concentreren. Zij kunnen zich niet goed focussen op de tekst en hebben vaak een vluchtige aanpak waardoor ze fouten maken. Ga dus in gesprek met de leerkracht en probeer te achterhalen waar het probleem zit.

Om je kind thuis wat extra te laten oefenen met begrijpend lezen kun je het volgende doen:

  • Lees samen een boek en stop halverwege het verhaal. Vraag je kind hoe het verhaal verder gaat. “Hoe denk je dat dit afloopt? Wat zal er nu gebeuren?”
  • Lees je kind een verhaal voor en stel tussendoor vragen: “Wie is de belangrijkste persoon in het verhaal? Waar speelt het verhaal zich af? Wie zijn er nog meer betrokken bij het verhaal?”
  • Kies een boek uit de bibliotheek en bekijk de voorkant. Stel je kind de vraag of hij al een idee heeft waar het boek over zal gaan. “Hoe kun je dat weten? Wat zegt de titel over het verhaal? Wie is de schrijver en de tekenaar?”
  • Laat je kind eens vragen stellen over het boek dat jij aan het lezen bent: “Waarom heb je voor dit boek gekozen? Heb je al meer boeken van deze schrijver gelezen? Wie zijn de hoofdpersonen in het boek? Waar speelt het verhaal zich af?”

Deze tips zijn vooral activiteiten die je samen met je kind kunt doen. Uiteraard kun je je kind ook oefenbladen geven waarbij hij zelfstandig oefent met het lezen van teksten en het beantwoorden van vragen. Om je kind hierin te ondersteunen kun je hem het stappenplan voor begrijpend lezen geven. Oefen dit eerst een paar keer samen totdat je kind door heeft hoe hij het stappenplan in kan zetten.

Marja Wouda

Marja (MSEN) is Remedial Teacher, Intern Begeleider, Kindercoach en behaalde een Bachelor of Education (PABO) en een Master SEN.

Gerelateerde artikelen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *