Download nu de GRATIS Oefenbladen Rekenen
Toegang

Page content

Faalangst bij kinderen (met 2 oefeningen!)

article content

Faalangst bij kinderen (met 2 oefeningen!)

Heeft je kind zich zo goed voorbereid op zijn spreekbeurt, komt hij op het moment suprême niet uit zijn woorden. Of je kind heeft heel goed geleerd voor een toets op school en scoort een onvoldoende. En dat terwijl je weet dat hij de kennis wel beheerst. Of je kind heeft heel veel getraind voor de selectie van gym en tijdens de wedstrijd valt hij. Je ziet dat je kind het daarna ook niet meer goed kan oppakken.

Voor veel ouders zal dit herkenbaar zijn. Het zijn omschrijvingen van faalangst. Faalangst kan een groot probleem zijn voor je kind. Want je weet dat je kind het kan, tijdens het oefenen ging het helemaal goed, wist en kon hij alles en op het moment zelf komt het er niet uit.

Lees snel verder over faalangst, deel dit bericht ook op Facebook en mis de 2 nuttige faalangst-oefeningen aan het einde van dit artikel niet!

Wat is faalangst?brein faalangst

Voordat ik uitleg wat faalangst precies is, is het handig om eerst te weten wat angst is en wat er gebeurt bij angst. Angst is een natuurlijke reactie van je lichaam. Als je via je zintuigen iets waarneemt wat je brein als gevaar signaleert, dan schakelt je brein je rationele denken even uit en reageert de amygdala, dit is een kleine amandelvormige kern in je brein.

De amygdala legt verbanden tussen informatie die van verschillende zintuigen afkomstig is en koppelt deze aan emoties
(bron: Wikipedia).

Je lichaam reageert op gevaar door te vechten of te vluchten. Ook wel de ‘fight- of flight-reactie’ genoemd. Als je extreme angst ervaart dan kan de ‘freeze-reactie’ optreden, je bent dan als het ware ‘verlamd door angst’.

Iedereen is wel eens ergens bang voor, angst hoort bij het leven. Angst is eigenlijk een hele nuttige emotie, want stel je voor dat je je bevindt in een gevaarlijke situatie, bijvoorbeeld in een brandend huis, dan stelt jouw lichaam zich in staat om direct actie te kunnen ondernemen, zonder dat je er eerst over na hoeft te denken. Echter, als je je in een situatie bevindt waarin niet direct gevaar dreigt en je brein denkt van wel, dan kan zo’n reactie erg vervelend zijn. Als je bijvoorbeeld bang bent voor spinnen, dan reageert je lichaam daarop.

Je ziet de spin en fobie angstaaahhhhhh, je schiet gelijk in de fight-, flight- of freeze-reactie. Dit wordt een fobie genoemd. Bij angst gaat je hartslag omhoog, je kan gaan zweten, kortademig zijn, je spieren verkrampen, je kan duizelig of misselijk worden. Van nature zijn we geneigd om bepaalde situaties te ontwijken, omdat we die angst niet willen voelen.

Faalangst en een ‘black-out’

Faalangst uit zich meestal op het moment dat je bang bent om ergens in te mislukken. Letterlijk vertaald als ‘bang om te falen’. Het verschil met de hiervoor omschreven angst is dat er bij faalangst niet direct een gevaar dreigt, maar dat je scenario’s maakt in je hoofd van wat er zou kunnen gebeuren. Je brein maakt geen onderscheid tussen wat ‘echt’ is en wat ‘niet echt’ is. Je brein verwerkt het als iets wat echt gebeurt op dat moment en reageert daarop.

blackoutAls iemand faalangst heeft, dan voel je het hart sneller kloppen, je ademhaling gaat omhoog, je kan gaan trillen, blozen of je moet vaker naar het toilet. Omdat je brein direct reageert ben je vaak niet meer goed in staat om helder na te denken. Dit wordt ook wel een black-out genoemd. Dat is ook logisch, want de amygdala zorgt ervoor dat je rationele denken op dat moment wordt uitgeschakeld. Je kind kan een spreekbeurt dus heel goed voorbereid hebben en op het moment suprême komt er geen woord uit.

Door de angst presteert een kind vaak onder zijn niveau. Hij kan het wel, maar door de angst komt hij in de fight, flight- of freeze-reactie op het moment van presteren.

De uren en dagen voordat de taak, bijvoorbeeld de spreekbeurt, de toets of gymwedstrijd, moet worden uitgevoerd kunnen voor je kind ook al vreselijk zijn. Er kunnen gedachten door het hoofd van je kind spoken, die van te voren al voor het nare gevoel zorgen. Gedachten als ‘Het zal vast niet goed gaan’, ‘Als ik maar niet val’, ‘Ik ben niet goed genoeg’, ‘Straks mislukt het’ of ‘Ik zal wel weer een black out krijgen’. Je kan je misschien wel voorstellen dat deze gedachten niet meehelpen om tot een positief resultaat te komen.

faalangst kind

In veel gevallen is het zo dat, wanneer je iets als een mislukking ervaart, de faalangst wordt versterkt en erger kan worden. Ergens heeft je brein een verbinding gemaakt tussen de gebeurtenis die je als mislukking hebt ervaren en de emotie (faalangst). Een van de dingen die je brein doet is generaliseren. Dat betekent dat je brein de volgende keer direct in een soortgelijke situatie deze emotie eraan koppelt, omdat het denkt dat dat bij elkaar hoort.

Denk je dat jouw kind faalangst heeft of ken je iemand met een kind met faalangst? Deel dit artikel op Facebook en plaats hieronder een reactie.

Hoe ontstaat faalangst?

Faalangst kan op verschillende manieren ontstaan. Soms kan het aangeboren zijn. Het kan ontstaan doordat een ouder last heeft van faalangst en een kind dit gedrag onbewust kopieert. Het kan ook ontstaan doordat een kind vaak moet presteren in een bepaalde omgeving. Faalangst ontstaat meestal op jonge leeftijd. Dit kan bijvoorbeeld komen door leerproblemen of dat je kind gelooft dat hij alles perfect moet doen. Maar ook als je ouder bent, kan faalangst ontstaan. Bijvoorbeeld als je ‘anders’ bent en niet bij een bepaalde groep hoort. Je doet alles om erbij te horen en als dat niet lukt dan kan dat als falen voelen.

Ook opvoeding kan een belangrijke rol spelen. Als ouders geven we ons kind vaak goed bedoelde opdrachten of suggesties mee. Bijvoorbeeld:

‘Doe je best’, ‘Doe me een plezier’, ‘Flink zijn’, ‘Schiet op’ of ‘Doe normaal’.

Dit lijken hele gewone uitspraken, maar je kind weet niet wat hiermee wordt bedoeld. Als ouder weet je precies wat je bedoelt als je dit zegt, maar je kind heeft geen idee. Je geeft namelijk geen referentiekader mee.

Neem bijvoorbeeld ‘Doe je best’. Hoe weet je kind wanneer hij zijn best heeft gedaan? Hij heeft geen idee, dus hij doet wat hij denkt dat hij moet doen. En als hij dan een negatief resultaat heeft, dan kan je als ouder misschien boos of teleurgesteld reageren. Je kind gaat dan twijfelen aan zichzelf. Of ‘Doe normaal’, wat betekent dat voor je kind? Wat moet je kind dan doen? Handiger is, is om specifiek te zeggen wat je van je kind verwacht. Wat wil je dat je kind doet?

Hoe kun je faalangst bij je kind herkennen?

Je kind kan zich vaker terugtrekken, verlegen worden of juist heel druk en uitbundig doen. Als je kind ergens een keer gespannen voor is, dan is dat helemaal niet erg. Gezonde spanning zorgt ervoor dat je alert bent en daardoor beter kunt presteren. Het wordt een probleem als je kind hier heel zeer regelmatig last van heeft en zijn prestaties hieronder leiden.

faalangst

Het is enorm geruststellend voor kinderen om te weten dat fouten maken helemaal niet erg is en dat je juist kan leren van je fouten. Ik raad ook alle ouders, opvoeders een leerkrachten aan om dit mee te geven aan je kind of leerling.

Faalangst en NLP

Alle dingen die je doet hebben een bepaald resultaat. De ene keer is het resultaat niet wat je had verwacht en de andere keer is het resultaat oké. Als je niet het gewenste resultaat hebt en je beschouwt het als feedback, kun je dingen veranderen om volgende keer wel het gewenste resultaat te krijgen.

In mijn praktijk coach ik kinderen en ouders met behulp van NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren). Kort gezegd staat Neuro Linguïstisch Programmeren voor:

Neuro = je brein en hoe je brein informatie die je via je zintuigen waarneemt verwerkt.
Linguïstisch = taal en hoe je met taal betekenis geeft aan alles wat je ziet/hoort/voelt/denkt.
Programmeren = de programma’s die ontstaan door de informatie die verwerkt wordt in je brein.

NLP leert je om gebeurtenissen op een andere manier te bekijken. NLP richt zich niet op problemen, maar op mogelijkheden en oplossingen. Het richt zich op wat je wél wilt in plaats van wat je niet wilt. Hierdoor ben je in staat om snel het beste uit jezelf te halen en daardoor op een andere manier met jezelf en anderen om te gaan.

In NLP wordt gebruik gemaakt van vooronderstellingen. Een vooronderstelling is geen feitelijke waarheid, maar een aanname die je veel kan opleveren als je die gelooft. Een vooronderstelling die een groot verschil kan maken is: ‘Mislukking bestaat niet; er is alleen feedback’. Want stel je voor dat je gelooft dat je niet kan mislukken en dat je alleen maar kan leren. Dat voelt toch veel beter? Op die manier kan je je persoonlijk ontwikkelen en (nog) betere resultaten halen. Als een uitvinder na elke mislukking zou zijn gestopt met zijn uitvinding, dan hadden we nu waarschijnlijk geen elektriciteit, geen telefoon, geen ipad, geen vliegtuigen, geen auto’s en noem maar op. Als er iets fout gaat, leer je kind dan dat er geen fouten bestaan, maar dat er alleen leermomenten zijn.

2 leuke oefeningen die je samen met je kind kunt doen

Oefening 1

Maak samen met je kind twee doosjes of gebruik twee potten. Op de ene schrijf je ‘falen/ mislukken’ en op de andere ‘leren’. Laat je kind in het rood op een papiertje schrijven wat hij als falen of mislukken heeft ervaren. Dit kan 1 ding zijn, maar ook meerdere dingen. Dit papiertje stopt je kind in de doos ‘falen/mislukken’. Als je kind hiermee klaar is, pakt je kind één voor één een ‘ervaring’ uit de doos ‘falen/ mislukken’. Laat je kind in het groen op een nieuw papiertje schrijven wat hij hiervan heeft geleerd en wat hij de volgende keer anders kan doen om wel het gewenste resultaat te krijgen.

Bespreek dit ook met je kind op een positieve manier. Dit papiertje stopt je kind in de doos ‘leren’. Kinderen vinden het leuk om het papiertje ‘falen/mislukken’, nadat de leerervaring eruit is gehaald, te verscheuren en in de lucht te gooien. Ruim als ouder na afloop van de hele oefening de papiertjes op, zodat je kind niet weer met de ‘mislukkingen’ wordt geconfronteerd.

falen

Als je kind in de toekomst voor zijn gevoel heeft gefaald, dan kan je de doosjes of potten weer tevoorschijn halen en deze oefening herhalen. Je kind leert dan dat er uit elke ‘mislukking’ een leermoment komt en daardoor verdwijnt het begrip mislukking vanzelf.

Oefening 2 (bij angst vooraf)

Als je kind zich uren of dagen voor de situatie al druk maakt, dan maakt je kind waarschijnlijk een negatief scenario in zijn hoofd en heeft je kind allerlei negatieve gedachten. Een goedbedoelde opmerking als: ‘Denk eens positief’, kun je beter niet zeggen tegen je kind. Het kan de faalangst juist versterken.

faalangst oefening

Let op dat je niet je eigen invulling geeft tijdens de oefeningen. Hoe verleidelijk dat ook kan zijn. We zijn als mensen vaak geneigd om tips en aanvullingen te geven, maar dan is het resultaat van de oefeningen niet zo krachtig voor je kind als dat je het hem zelf laat bedenken. Als je kind zelf het positieve resultaat bedenkt, sluit het namelijk aan bij zijn belevingswereld en dat maakt juist dat het werkt.

Waarvoor kun je de oefeningen nog meer inzetten?

Deze oefeningen kun je ook als volwassene doen. Bijvoorbeeld bij een rijexamen, een presentatie, een vergadering, prestaties op je werk en in situaties waarin je beoordeeld wordt. Ook voor tieners helpen de oefeningen. Bijvoorbeeld bij een examen, toetsen, een stage of werk.

Voor meer informatie over Faalangst en de NLP-trainingen: www.powerinkids.nl

Laat in een reactie hieronder weten of jouw kind faalangst heeft (of misschien vermoed je dat je kind het heeft).

Ik stel het ook zeer op prijs als je dit bericht kunt delen op Facebook, Twitter of Google+.

Comment Section

20 reacties op “Faalangst bij kinderen (met 2 oefeningen!)


Door nicol op 16 juni 2015

ik vermoed dat mijn jongste zoon faalangst heeft.
thuis overhoren we hem voor een komende toets dan weet hij vaak alles en op school komt er dan een krappe voldoende bijv.
herken dit ook bij mezelf had er als kind ook erg veel last van black outs tijdens toetsen .


Door Wendelien sleurink op 16 juni 2015

hai, ik herken het bij mijn dochter heel sterk. Dit heeft ze denk ik van mij. Mijn zoontje heeft er geen last van.

Groetjes wendelien sleurink


Door Joyce op 17 juni 2015

Mijn zoontje van 7 heeft enorme faalangst. Al ver voor de eerste dag in groep 1 werd hij snachts huilend wakker of de juf wel wist dat hij nog niet knippen en plakken kon, dit zelfde met de eerste zwemles dat ik wel tegen de badmeester moest zeggen dat hij nog niet kon duiken. Hij blijft nu hangen op de tafels (x sommen ) omdat hij 6 goede antwoorden geeft en dan ineens aan het twijfelen slaat. En zo valt hij bij veel meer lessen uit. Zo zielig. Ik vertel hem altijd dat hij het leren moet en dat hij het al heel knap doet maar zelf…. ..


Door Silke Nicolaus op 17 juni 2015

bedankt voor deze informatie en Wendy ik vind het grappig je nu weer te zien alleen dan op deze manier ipv bij de NLP zoals afgelopen weekend.
Groet Silke


Door Pierre op 19 juni 2015

Fijn om te zien dat NLP toegepast wordt op de basisschool of thuis in kleine kring..Heb zelf onvoorstelbaar goede ervaringen met schijnbaar simpele oefeningen. Als er iemand sceptisch was…. juist dan was ik het wel. Ja, dat zal wel dacht ik dan om daarna in mijn oude patroon verder te gaan. Tot ik het gedwoon ben gaan doen. Uiteindelijk bestaat er geen falen alleen feedback. Je hebt niets te verliezen. Ervaar het zelf en zie de groei. Door toepassing van NLP kun je kinderen helpen met faalangst. Door samen met je kind ermee bezig te zijn krijg je ook meer inzicht in je kind en ontstaat er een innige onderlinge band. Ook als ouder is er zoveel meer te halen uit NLP voor jezelf. Ik wil iedere ouder die het beste uit het kind wil halen (en dan bedoel ik niet de hoogste punten halen maar levensgeluk) NLP aanraden. Ga Je verdiepen in wat NLP je kan brengen. Er bestaat geen opleiding “Hoe kinderen op te voeden” maar NLP hoort gewoon bij de opvoeding. Mijn Advies. Lees erover, pas het toe en wordt enthousiast.
Groetjes Pierre


Door Sanne Reijnders op 25 juni 2015

Wat een heldere uitleg van wat faalangst nu precies is en ook de oefeningen die je geeft zijn prettig. Ik herken veel van wat je noemt ook in de kinderen die ik in mijn praktijk begeleid en train met faalangst.


Door Isabella op 22 september 2015

Beste Wendy,
dank voor het uitgebreide stuk over faalangst. Duidelijk en prettig geschreven.
Het is bijzonder verdrietig om een kind op deze manier te zien blokkeren. Wij gaan zeker aan de slag met jouw oefeningen!


Door dana basic op 1 oktober 2015

mijn zoon zit in groep 7 en krijgt van meet af aan te horen dat hij beter moet luisteren. Beter zijn best moet doen. Beter moet opletten. Dodelijk vermoeiend, dit soort platitudes. IK DOEEEEEEEEEEEE mijn best, ik let op, maar ik snap het na alleen de uitleg vaak nog niet, hoor ik hem dan zeggen. Thuis snapt hij het wel, na een korte uitleg, en vaak in 1 x. Als hij ongelukkig thuiskomt met huiswerk, dan kan hij niks meer aan en duurt het eindeloos om zijn werk af te krijgen. Dat is faalangst totdat hij naar bed kan. Dan breekt mijn hart. O, ja en mijn geduld…dat breekt ook.


Door Patricia op 8 december 2015

Ik vond het een heel duidelijk stuk over faalangst. Mijn zoon van 8,5 heeft faalangst in niet zo’n hoge mate, maar je merkt wel dat hij er op school en voetbal last van heeft. Gelukkig werkt de school en voetbalclub goed mee. Het is een leerproces voor hem, maar ook voor ons als ouders.


Door Celine op 12 januari 2016

Mijn dochter van 8 heeft erge faalangst. Daarbij komt dat wij sinds kort weten dat ze dyslectie heeft. Dit alles met een IQ van een hoog begaafde. Ze ligt helemaal in de knoop bij toetsweken en vind school helemaal niet leuk. Als moeder zit ik met mijn handen in het haar. Ik weet dat ze het kan alleen komt het er niet uit. We moeten nu op zoek naar een faalangsttraining voor een hoogbegaafd kind.
Ik zal deze oefeningen alvast eens proberen.


Door Arjanne op 22 januari 2016

Hoi, zijn de ogen van jullie dochter wel eens getest?
Weet uit ervaring dat bij kids met hoge IQ en dyslectie consentratie problemen kunnen zijn door slechte samenwerking van de ogen.. Zie website http://www.info-fo.nl


Door Ilse op 15 januari 2016

Ik denk ook echt dat mijn zoon faalangst heeft. Maar dan meer als hij bij een vriendje gaat spelen, vooral wanneer er een hond is, hier is echt angst voor. Maar ook bij t zwemmen had hij het. Op school valt t mee volgens mij.


Door Ingrid op 15 mei 2016

Een heldere uitleg en zeer bruikbare tips.
Ik ga er zo snel mogelijk mee aan de slag.
Wil heel graag (leer)blokkades door faalangst verhelpen en kinderen het zelfvertrouwen geven dat ze de lesstof zelf aankunnen.


Door Kimberley op 23 september 2016

We vermoeden dat onze dochter van 7 faalangst heeft. Ze staart zich blind op alle punten te hebben. 1 foutje en heel haar toets of oefening is voor haar mislukt. Ze krijgt hier ook stressaanvallen van… ze volgt ook al een tijdje logo en haar kunnen is al flink verbeterd maar nu komt die faalangst opduiken 🙁


Door Mieke op 10 januari 2017

Helder artikel en de opdrachten spreken me aan. Met een maar… Heeft elk gevoel van falen wel een leerervaring in zich? Wat als je het gevoel hebt dat je faalt omdat jij steeds zesjes haalt en jouw vriendjes negens. Ik mag het als ouder niet invullen, maar zal hij in staat zijn hier een leerervaring aan te koppelen? Kan dit het negatieve gevoel ook niet versterken?


Door Peter de Visser op 12 januari 2017

Faalangst heeft vaak als oorzaak dat een kind geen degelijk onderwijs krijgt , waardoor kennis en vaardigheden onder de maat blijven. Faalangsttraining is prima, maar als voorbij gegaan wordt aan de wèrkelijke oorzaak, dan is het meer symptoombestrijding. Maaike levert uitstekend doordacht lesmateriaal. Eerst dienen ouders dus goed na te gaan of met extra hulp mogelijke leerproblemen opgelost kunnen worden. Faalangst verdwijnt daardoor in de meeste gevallen vanzelf.
Peter de Visser (Oud-schoolmeester met een bijlespraktijk.)


Door Sylwia op 12 januari 2017

We hebben twee kinderen en allebij hebben ze last van faalangst. De oudste is heel druk met geluiden en jongste slaapt dagen bijna niet. Zijn allebij kortaf en kunnen niets verdragen. Met deze artikel zal ik zeker bepaalde succes hebben. Bedankt ervoor


Door Janneke op 16 januari 2017

Zo herkenbaar dit: haar spreekbeurt kent mijn dochter helemaal uit het hoofd. Op het monent dat ze een woordje niet meer weet raakt ze helemaal in paniek: ” ik kan dit niet” of ” ik ben nergens goed in”… Bij multiple choice vragen op school geen keuze kunnen maken, altijd bang om iets fout of verkeerd te doen. Volgend jaar gaat ze naar het voortgezet onderwijs. Ik hoop dat ze haar daar ook zo goed kunnen begeleiden als op de school waar ze nu zit..


Door Loes op 15 juni 2017

Ik ben docent VO, moeder van 6 jarige met faalangst en zelf ook een persoon geweest met ernstige faalangst (tot het gebruik van bètablokkers aan toe op het HBO).
Afgelopen jaar mezelf het mooiste cadeau gegeven wat ik iedereen aan kan raden, de opleiding tot NLP practitioner gevolgd!
NLP is absoluut geen truckje of therapie, maar geeft je de handvaten die je nodig hebt om anders en beter met diverse situaties om te gaan.
Eindelijk kan ik zeggen dat ik bepaal hoe dingen gaan lopen, ik heb regie over wat ik denk, voel, mijn reactie en het resultaat!
Start nu in september met een NLPkids opleiding! Want ik gun elk persoon deze ervaring, zeker kinderen!
Voor de lerarenopleiding vind ik dat ze dit verplicht zouden moeten stellen als vak! Daar is elk kind mee geholpen


Door Carola de Koning op 16 juni 2017

Dank voor je aanvulling Loes. Fijn dat je een manier hebt gevonden om je faalangst de baas te worden en wat mooi dat je kinderen dit nu ook wilt gaan leren. Succes!
Hartelijke groet,
Carola de Koning

Plaats een reactie


*