Stress bij leerproblemen

Vaak denken we bij stress aan volwassenen die de werkdruk niet aankunnen, die rouwen om het verlies van een dierbare of bijvoorbeeld aan volwassenen die in de steek zijn gelaten door hun geliefde.

Maar kinderen ervaren ook stress. En dit probleem is lang onderschat. Uit een onderzoek van psychologe Francine Jellesma blijkt dat één op de vier kinderen lichamelijke klachten heeft en dat deze klachten in negen van de tien gevallen veroorzaakt worden door psychologische stress. Ook zien we dat leerproblemen (bijvoorbeeld moeite hebben met rekenen) bijna altijd samen gaan met spanning.

Hoogleraar kindergeneeskunde Wietske Kuis heeft veel kinderen in haar spreekkamer gehad die zo moe zijn dat ze niet meer naar school gaan en onverklaarbare pijnen hebben. Soms denken ouders en artsen zelfs dat er sprake is van jeugdreuma of kanker. Maar na gedegen onderzoek wordt duidelijk dat er lichamelijk niets met deze kinderen aan de hand is. Hun klachten worden dus veroorzaakt door iets anders.

De meeste kinderen die bij Kuis komen hebben een heel druk leven. Ze kunnen moeilijk kiezen en doen daarom maar aan alles mee. En natuurlijk zijn er kinderen die dit aankunnen, maar er zijn ook veel kinderen die dat niet kunnen. En in een wereld die steeds drukker wordt en waarin we steeds meer informatie en prikkels moeten verwerken, krijgen steeds meer kinderen het gevoel dit niet aan te kunnen. 

Toen ik nog werkte als groepsleerkracht in het basisonderwijs en als kindercoach en bijlesjuf in mijn eigen praktijk, merkte ik dat kinderen steeds sneller afgeleid en gespannen waren. Ik kwam erachter dat leerproblemen vaak samen gaan met spanning.

Wat is stress?

Volgens professor doctor Jan Dirk van der Ploeg is stress:

‘de spanning die optreedt als iemand zich bedreigd of uitgedaagd voelt en ervaart dat het evenwicht tussen draagkracht en draaglast op het punt staat verstoort te raken’. (Van der Ploeg, 2013, p. 2)      

Met andere woorden: als iets zwaarder is dan je kunt dragen, raak je uit balans. Dat kun je letterlijk nemen: een tas met boodschappen die je niet kunt dragen omdat hij te zwaar is, verstoort je evenwicht. Maar ook figuurlijke lasten zoals verdriet, teveel werk, lawaai, extreme temperaturen, enzovoort kunnen ervoor zorgen dat je uit balans raakt.

De Van Dale Junior omschrijft stress als volgt:

“Iemand die last heeft van stress, kan zich niet meer goed ontspannen. Dat komt omdat hij teveel of vervelend werk heeft. Of door een heel nare gebeurtenis.”

Balans is belangrijk

We zijn constant bezig de balans in ons leven te bewaren, omdat we ons hier het prettigst bij voelen. Als je genoeg tijd hebt voor alles wat je wilt doen op een dag, geeft dit je een rustig en een ontspannen gevoel. Moet je te veel doen, dan raak je gestrest en als je te weinig te doen hebt, raak je verveeld.

Als je baas bijvoorbeeld belt met de mededeling dat hij je artikel niet morgenmiddag maar vanavond al wil hebben en jij net op het punt staat je kinderen te halen van de sportclub, nog boodschappen moet doen, moet koken en vanavond een verjaardag op de planning hebt staan, kun je gestrest raken, omdat dit voor jou op dit moment niet haalbaar is. Je planning is ontregeld en je zult je moeten aanpassen aan de veranderingen. (Of je laat je baas weten dat hij de boom in kan.. 😉 )

Als je agenda leeg is en je niet weet wat je moet doen, voel je je ook niet goed.

De hoeveelheid stress die je ervaart, hangt af van:

  • Het aantal veranderingen
  • Of je je door de veranderingen bedreigd voelt
  • Of je de veranderingen aan kunt

Er zullen altijd dingen gebeuren die je van tevoren niet had bedacht of die je niet had kunnen zien aankomen. En dit is niet erg. Dit hoort bij het leven. In de meeste gevallen pas je je zonder problemen aan.

Voordelen van stress

We hebben zelfs een beetje stress nodig! Stress zorgt er namelijk voor dat je snel kunt handelen, alert bent, je goed kunt concentreren en taken tot een goed einde kunt brengen. Bijvoorbeeld: je loopt naar de winkels en er komt plotseling een auto met grote snelheid de hoek om gereden. Je schrikt en doet zonder erbij na te denken een stap naar achteren. En maar goed ook..

Of je hebt een cito-toets en bent een beetje zenuwachtig. Hierdoor kun je juist je aandacht er goed bij houden, zie je niets over het hoofd en kun je de toets goed maken.

Als je een taak hebt taak hebt afgerond, verdwijnt de spanning. Deze stress is gezond en een normale reactie van het lichaam.

Als je vindt dat je een te eentonig leven leidt, ga je op zoek naar spanning: je trekt er bijvoorbeeld op uit, gaat bungeejumpen of kajakken in een wilde rivier.

Ongezonde stress

Stress wordt pas een probleem en ongezond als deze te lang duurt of chronisch en te hevig is. Je kunt dan niet herstellen. De balans is verstoord: je voelt meer spanning dan je aankunt. De draaglast is groter dan de draagkracht.

jongetje met stress

Ongezonde stress ontstaat doordat er teveel verandert in korte tijd, de veranderingen bedreigend voelen en je de veranderingen niet aan kunt.

Oorzaken van stress

Wanneer iemand stress ervaart, hangt af van hoe iemand een gebeurtenis beleeft. Voor de één is het geven van een presentatie voor een groep van vierhonderd mensen een fantastische ervaring met gezonde spanning, voor de ander is het een nachtmerrie.

Het is dus per persoon verschillend wanneer er stress wordt ervaren. Toch zijn er gebeurtenissen die voor de meeste mensen stress zullen opleveren. Bijvoorbeeld: het overlijden van een partner of een kind, een echtscheiding, een ziekte. En ook kleine irritaties die lang aanhouden kunnen voor ongezonde stress zorgen. Bijvoorbeeld: langdurig lawaai of langdurige drukte.

Luister altijd naar jezelf en bepaal zelf of iets stresserend voor je is of niet. Alleen jij kunt dat bepalen! En dit geldt natuurlijk ook voor kinderen. Alleen zij weten of iets teveel stress voor hen oplevert.

Wat is een stressreactie?

Als je stress ervaart, gebeurt er van alles in je lichaam. Iedereen reageert hetzelfde op stress. Dit patroon wordt de stressreactie genoemd. Het is een aangeboren reactie en kan worden veroorzaakt door allerlei stressoren (prikkels of gebeurtenissen die stress veroorzaken). Bijvoorbeeld door:

  • Angst
  • Harde geluiden
  • Sterke geuren
  • Extreme temperaturen
  • Schrik
  • Vreemde, ongebruikelijke situaties
  • Een verwondering

Stress heeft effect op het autonome zenuwstelsel. Dit deel van het zenuwstelsel zorgt ervoor dat de ademhaling, de spijsvertering, het nauwer of wijder worden van bloedvaten, de hartslag en de blaasspier allemaal goed werkt.

De stressreactie bestaat uit de shockreactie en een tegenreactie. De shockreactie zorgt ervoor dat je direct levensbedreigende situaties het hoofd kunt bieden. Je lichaam wordt in een paar seconde klaargemaakt om te vechten tegen het gevaar of te vluchten voor het gevaar: je hartslag versnelt, er stroomt extra bloed naar de spieren die je nodig hebt en je spijsvertering vertraagt. (De energie die je spijsvertering van je lichaam vraagt, kun je nu beter gebruiken om te vechten of te vluchten.)

Soms schrik je zo dat je niets meer kunt doen en bevriest. De shockreactie vraagt veel energie en dit kun je maar een paar uur volhouden. De tegenreactie, die tegelijk op gang komt met de shockreactie, zorgt ervoor dat je de stress op langere termijn aankunt.

Gevolgen van langdurige stress

Maar.. als de stress te lang blijft aanhouden, raakt het lichaam uitgeput. Als er teveel stresshormonen te lang in je lichaam aanwezig zijn, is dit schadelijk voor je organen en lichamelijke processen. Je kunt niet meer herstellen en er ontstaan allerlei klachten. Bijvoorbeeld een burn-out, een depressie of lichamelijke klachten.

Stress bij leerproblemen

Leerproblemen gaan vaak samen met spanning. Als je kind bijvoorbeeld veel moeite heeft met rekenen, zal de rekenles iedere dag spanning meebrengen. Je kind snapt het niet, wordt onzeker, voelt zich ‘bedreigd’ en het vecht- of vluchtmechanisme zal op gang komen. Want ook al is deze situatie natuurlijk niet levensbedreigend, ons lichaam reageert nog steeds hetzelfde op stress als eeuwen geleden toen mensen oog in oog stonden met leeuwen en vijanden en echt moesten vechten of vluchten om in leven te blijven.

Het vecht- of vluchtmechanisme zorgt ervoor dat je snel kunt handelen. Het denkvermogen wordt even op een laag pitje gezet. (Nadenken over wat je moet doen als je oog in oog staat met een hongerige leeuw kost je waarschijnlijk je leven...) Dit betekent dat als je gestrest raakt door de rekenles, je dus minder goed kunt nadenken! En juist als je iets niet snapt, is goed kunnen nadenken erg belangrijk. Doordat je kind door de stressreactie niet goed kan nadenken, volgt er waarschijnlijk weer een ‘mislukking’ en is de cirkel rond:

stress bij leerproblemen

Achterliggende problemen

Voordat ik een handelingsplan voor de kinderen die ik begeleidde opstelde, probeerde ik er door middel van een gesprekje achter te komen wát het probleem nu precies was. En in het geval van een leerprobleem bedoelde ik in eerste instantie niet zozeer welke som of welke spellingregel er niet goed begrepen werd, ik wist dat dat deel van het probleem wel goed zou komen, maar bedoelde ik het achterliggende probleem.

Zo’n gesprekje ging vaak als volgt:

Ik: “Wat denk je als je moet gaan rekenen?”

Kind: “Dat het weer zo’n moeilijke som is en dat ik het niet snap en dat het me vast wéér niet gaat lukken..”

Ik: “Dat zijn wel vervelende gedachten he.. En wat voel je dan?”

Kind: “Dan krijg ik zo’n kriebel in mijn buik en dan gaat mijn hart bonken.. en ik krijg ook opeens van die zweterige handen..”

Ik: “Hmm..”

Kind: “Ik ben dan gewoon heel zenuwachtig..”

Er is haast nooit alleen sprake van een reken-, taal- of ander leerprobleem, er gebeurt veel meer. Een leerprobleem kan voor veel spanning zorgen. Voor zoveel spanning dat het een bedreiging wordt voor het kind en het vecht- of vluchtmechanisme op gang komt! Het lichaam maakt zich klaar om te vechten of te vluchten en goed nadenken is dan heel lastig. En vooral dit laatste is natuurlijk heel vervelend als je een moeilijke opdracht moet maken.

Ontspannen is belangrijk

Als je ontspant, is het parasympatisch zenuwstelsel actief. Dit deel van het zenuwstelsel zorgt ervoor dat je lichaam herstelt en je weer energie krijgt. Stresshormonen nemen af en je kunt ook weer goed nadenken! Ontspannen is dus erg belangrijk voor kinderen die stress ervaren. In vele opzichten!

Ik zette speciale klassieke muziek aan (muziek waarvan onderzocht is dat deze ontspannend werkt) en deed ontspanningsoefeningen met de kinderen. Ik werkte met de kinderen aan hun (leer)probleem, leerde ze ontspannen en pakte de negatieve emoties rond een probleem aan. Het resultaat van deze combinatie was:

Tom is een mooi voorbeeld hiervan: hij had faalangst en het lukte hem maar niet om een aardrijkskundetoets goed te maken. Ik leerde hem ontspannen en na een aantal weken stormde hij mijn werkkamer binnen en zei hij enthousiast: “Ik hoefde maar één keer te zuchten en toen was het weg! Ik wist alles!” Met ‘het’ bedoelde hij de faalangst. Hij had een 9 voor de repetitie.

Het lichaam herstelt

Door te ontspannen geef je je lichaam de kans om te herstellen. Ontspanning zorgt er ook voor dat je rustig en kalm kunt blijven in situaties die dit vragen. Bijvoorbeeld tijdens toetsen, belangrijke gesprekken, presentaties, enzovoort.

Verder kunnen onverklaarbare lichamelijke klachten afnemen door ontspanning en kun je makkelijk oplossingen vinden voor problemen. (Hoe dit precies werkt, lees je in mijn boek ‘Ontspannen is leuk!’)

Een beetje spanning is goed, te veel spanning blokkeert en belemmert.

Hoe kun je stress herkennen?

Hoe herken je stress bij je kind (of bij jezelf)? Je kunt stresskenmerken onderverdelen in vier onderdelen:

  • Lichamelijke kenmerken
  • Gedragskenmerken
  • Psychologische kenmerken
  • Gedachten
  • Lichamelijke kenmerken

Als je stress ervaart, zal je lichaam zich klaar maken om te vechten of te vluchten. In een levensbedreigende situatie is dit de meest adequate reactie van je lichaam. Ook in stresssituaties die niet levensbedreigend zijn, zal de vecht- of vluchtreactie op gang komen. Je kunt de vecht- of vluchtreactie herkennen aan:

  • Een verhoogde hartslag
  • Vochtige en koude handen en voeten (het zweet breekt je uit)
  • Aangespannen spieren
  • Bevende armen en benen
  • Een hoge en snelle ademhaling (borstademhaling)
  • Spanning en kriebels in maag en buik
  • Koude rillingen

Lichamelijke klachten

Als er te lang stress wordt ervaren, treden vaak de volgende lichamelijke klachten op:

  • Hoofdpijn
  • Buikpijn
  • Maagpijn
  • Moeheid
  • Problemen met slapen
  • Trillen, tics
  • Weerstand gaat omlaag waardoor er meer kans is op verkoudheid en griep
  • Gespannen spieren in de nek en schouders (optrekken van schouders)
  • Draaierigheid
  • Gedragskenmerken

Gedragsveranderingen

Als je gestresst bent, verandert je gedrag. Veel voorkomende gedragsveranderingen bij kinderen zijn:

  • Dingen gaan vermijden
  • Zichzelf terugtrekken
  • Uitstelgedrag
  • Agressief gedrag
  • Te veel of juist te weinig eten
  • Heel druk worden
  • Snel geëmotioneerd raken en snel huilen
  • Vermindering van concentratie
  • Kinderen kunnen zich jonger gaan gedragen dan ze zijn
  • Weer duimen
  • Bedplassen
  • Nagelbijten
  • Niet meer alleen durven slapen
  • Psychologische kenmerken
  • Angstig zijn en in paniek raken
  • Geprikkeld zijn
  • Neerslachtig zijn
  • Kwaad zijn
  • Zich zorgen maken
  • Een schuldgevoel hebben
  • De schuld aan anderen geven
  • Droevig zijn

Als je denkt dat je kind weleens gebukt zou kunnen gaan onder te veel spanning, probeer er dan achter te komen welke gedachten er in het hoofdje van je kind omgaan. Kinderen die gestrest zijn, kunnen destructieve gedachten krijgen (vernietigende gedachten).

Bijvoorbeeld gedachten zoals:

“Ik kan het toch niet.”

“Ik ben niet goed.”

“Ik ben bang dat…” (het niet goed komt, er iets naars gebeurt, ik het niet goed doe)

“Het kan me niets meer schelen!”

Oefenen zonder stress

Herken je jouw kind in de stresskenmerken? Misschien heb je dan wat aan het het e-book (PDF) Oefenen zonder stress – 20 tips voor meer ontspanning én betere schoolresultaten.
Meer informatie over dit e-book vind je hier: E-book Oefenen zonder stress 

carola en maaike met boek

Carola de Koning en Maaike de Boer

Bronnen:
www.caroladekoning.nl
De Koning, C., 2012, Ontspannen is leuk! Met dit boek kun je heerlijk ontspannen. Voor kinderen van 7 – 12 jaar, Amsterdam.
De Koning,. C. (nog niet verschenen) Mijn kind stressvrij, Amsterdam.
Van der Ploeg, J. 2013, Stress bij kinderen, Houten.
www.jmouders.nl

Bekijk ook:

Carola de Koning

Carola heeft ervaring opgedaan als bijlesjuf, kindercoach en als leerkracht in het basisonderwijs

Gerelateerde artikelen

Reacties

39 reacties op “Stress bij leerproblemen”

  1. Beste Carola,
    in mijn groep heb ik twee leerlingen die blokkeren bij oefeningen waar tijdsdruk bij komt kijken, bijvoorbeeld tafelsommen trainen met een tijdbalk. Heb je een tip voor mij hoe ik ze kan leren ontspannen bij deze oefeningen? Ik ben heel benieuwd naar je boek ‘Ontspannen is leuk’, maar krijg het nog niet te pakken.
    Hartelijke groet, Janneke

    • Beste Janneke,

      Je kunt je leerlingen uitleggen dat ze door het vertragen van hun ademhaling minder zenuwachtig worden of rustig worden en zich beter kunnen concentreren. Door het vertragen van de ademhaling wordt het parasympatisch zenuwstelsel geactiveerd. Dat is het deel van het zenuwstelsel dat in verband wordt gebracht met ontspanning. Bij spanning wordt het sympathisch zenuwstelsel geactiveerd. Je lichaam maakt zich dan klaar om te vechten of te vluchten (of bevriest). Je kunt dan niet goed meer nadenken, omdat je in gevaarlijke situaties beter direct kunt handelen. (In het kort. 😉 )

      Oefen het langzamer ademhalen samen met je leerlingen. Je kunt dit doen door ze een hand op hun buik te laten leggen en de uitademing iets langer te maken dan de inademing (bijvoorbeeld 3 tellen in en 4 tellen uit). Als ze dit onder de knie hebben, zou ik het eerst proberen zonder de tijdsdruk. Bijvoorbeeld tijdens een gewone rekenles. Daarna kun je oefenen met tijdsdruk en dan kun je proberen hoe een tempotoets gaat.
Het boek ‘Ontspannen is leuk!’ is helaas uitverkocht.


      Succes!
Mocht je nog vragen hebben, stel ze gerust.



      Hartelijke groet,

      Carola

  2. Goed stuk Carola!
    Als kind ervoer ik veel stress om onder druk te presteren.
    Het schrijven, rekenen op commando, zeg maar.
    Ik kon daar nachten over wakker liggen en niet van slapen.

    • Dankjewel Slaapwijsheid!
      Ik herken het. En waarschijnlijk is dit herkenbaar voor veel kinderen (en volwassenen)..

      Hartelijke groet,
      Carola
      wijzeroverdebasisschool.nl

  3. Heb je ook tips voor pubers ? Ik heb een zoon van 15 die aldoor zegt ontzettend moet te zijn en ook al best wat keren ziek is geweest dit schooljaar. Zijn cijfers (Havo4) zijn ook een stuk minder dan vorig schooljaar. Ik heb het idee dat hij het lastig vindt en daardoor de neiging heeft te vluchten in gamen etc. Maar het is natuurlijk ook gewoon een puber dus wanneer is het stress en wanneer “normaal” pubergedrag …

    • Beste Karin,
      Het is van een afstand lastig in te schatten wat de oorzaak is van de vermoeidheid en het ziek zijn van je zoon. Ik zou sowieso even langs de huisarts gaan. Als blijkt dat er lichamelijk niets aan de hand is, kun je verder gaan zoeken.
      Je zou daarnaast aan je zoon kunnen vragen of hij het moeilijk vindt op school en of hij daarom afleiding zoekt in het gamen. Wellicht geeft dit opheldering.

      Succes!

      Hartelijke groet,
      Carola

  4. Hoi Astrid, waar gaan we heen met onze stressvolle maatschappij… Wat goed dat je de spanning bij je kleuters signaleert! Heb je knuffels in de klas? Zo ja, dan zou je de knuffelademhaling kunnen doen. Die gaat als volgt: schuif alle tafels en stoelen aan de kant en laat de kinderen op hun rug op de grond liggen. Ze leggen nu een knuffel op hun buik en laten deze door hun ademhaling omhoog en omlaag bewegen. Dit lukt alleen als ze met hun buik ademhalen. En dat is precies wat we willen, want door de buikademhaling ontspan je. Je zou ook yoga oefeningen kunnen doen. Onderstaand de link naar een filmpje. (Ik vind het te schattig.. 😉 )
    https://www.youtube.com/watch?v=h36ZfBkt0Eg
    Succes en mocht je nog vragen hebben, stel ze gerust! We helpen je graag.

  5. Onze oudste zoon heeft moeite met rekenen en roept inderdaad dat hij niks kan, dom is etc. Gisteren en vandaag heeft hij een rekentoets en hij is helemaal van slag, heel moe, brutaal. Ik ga al met hem naar iemand die zijn hoofd leeg maakt en dat helpt wel wat, maar om thuis ook te kunnen zou ik willen vragen welk boek en welke muziek je me aan kunt raden? Want ik wil hem graag helpen, in deze toetstijd is iedereen in het gezin chagrijnig en gespannen. Hij zit nu in groep 7 en hoort ook van alle kanten dat dit een heel belangrijk schooljaar is en alles gaat ook goed behalve rekenen.

  6. Stress bij kinderen zit ook in het zich anders (mogen) voelen. Mijn zoon is een kind dat heel sensitief is..goed kan leren..anders leert dan veel andere kinderen en andere invalshoeken kiest. Hij ziet dat hij anders en vaak sneller leert ..niet zoveel herhaling nodig heeft als een ander en voelt zich soms ‘een vreemd eendje’. Hij bestempelt dat soms als raar. Dat vraagt dan vooral zelfvertrouwen dat hij mag zijn zoals hij is..met alles erop en eraan. Stress is bij hem de keerzijde voortkomend uit de onrust door het anders-zijn. Daar ligt voor ons als volwassenen de taak om hem te laten voelen dat hij mag zijn zoals hij is.

  7. Wat goed dat je de faalangst bij je dochter snel herkende Judith! Ja hoofdpijn is inderdaad een veelvoorkomende spanningsklacht. Fijn dat de juf zo betrokken is. Jullie zijn heel goed bezig met de mindfulness en yoga!

  8. Altijd fijn om te horen dat leerkrachten ook de noodzaak van bewegen en ontspannen zien Ilse! Dankjewel voor het delen!

  9. Wat fijn dat je ervaren hebt dat ontstressen de kinderen helpt Esther! Ik heb inderdaad geprobeerd de oefeningen vooral heel praktisch te houden zodat ze goed toepasbaar zijn. 🙂

  10. Ha Jeroen, wat leuk! Fantastisch dat je NLP gebruikt inde klas! Ik ben heel benieuwd hoe je dit doet. Jammer dat nog niet iedereen ziet hoe belangrijk dit is..

  11. Prachtig initiatief Charlotte! Zeker voor de hooggevoelige kinderen, omdat ze door hun hoge gevoeligheid er vatbaar zijn voor stress..

  12. Mijn zoontje is 6 3n de jongste uit de klas, hij is van 28 december. De oudste in groep 2 is 6 dagen jonger, maar hij mocht toch groep 3 proberen. Het is te zwaar voor hem, hij ervaart nu echt stress, om de laatste paar schoolmaanden ontspannen door te komen zouden we graag het boek winnen. Zodat hij volgend jaar met vlag en wimpel groep 3 kan doen, ilv met ik kan het niet en ik ben te langzaam stress.

  13. Ik werk in groep 4. Veel kinderen hebben zijn erg prikkelgevoelig. In mijn groep is ontspanning woord nummer 1. En o zo nodig. Elke nieuwe manier van ontspannen grijpen we aan…..Veel kinderen nemen een groot pakket van huis mee naar school. Zo belangrijk dat ik ze die ontspanning kan geven zodat hun hoofd leeg komt en zij gewoon zich weer lekker kunnen ontwikkelen.

  14. Ik ben een leerkracht in opleiding en ik vind het enorm belangrijk dat er in de klas een goede klassfeer hangt. Welbevinden en betrokkenheid kunnen pas gecreëerd worden wanneer de kinderen zich kunnen ontspannen. Stress is bij vele kinderen jammer genoeg een probleem en dat wil ik zeer graag aanpakken/verhelpen. Het zou dan ook fijn zijn mocht ik dit boek ter inspiratie kunnen nemen voor mijn verdere klaspraktijk.

  15. Wat een eyeopener om dit te lezen. Ik ben doe op dit moment de opleiding tot gedragsspecialist aan het volgens en kan dit artikel erg goed gebruiken in mijn verslagen en daarnaast collega’s informeren en attenderen op dit inspirerende artikel. Het boek is dan ook erg welkom . Zo kunnen we op school leren ontspannen en kan dit bijdragen aan het verminderen van de leerproblemen.

  16. Dankjewel! Mijn dochter heeft moeite met rekenen. Natuurlijk praten wij daarover en helpen haar zo goed we kunnen. Dit artikel geeft me een hoop inzichten, waardoor ik haar beter begrijp. En goede tips! Heel fijn, nogmaals dank!

  17. Wat een helder en goed geschreven artikel over stress bij kinderen. Dat belooft wat voor het boek! Ik herken veel bij mijn twee sensitieve kinderen, ik ben benieuwd naar je ontspanningstips.

  18. Mijn zoontje heeft ook last van stress, faalangst en hoofdpijn. Het zou fijn zijn, dat ik middels dit boek hem kan laten ontspannen en kan leren om van zijn faalangst en zijn gevoel van druk af te komen of te verminderen.

  19. Mijn zoon stijn heeft heel veel moeite met taal en zegt ik heb gaos in mij hoofd.
    Dit komt Door dat hij niet goed kan ontspannen en dingen van zich af kan zetten gaat ook niet makkelijk.
    Daarom islam het voor hem heel belangrijk om te ontspannen en zou dar best wat handvatten bij kunnen gebruiken.
    Groetjes hanneke

  20. Het goed ontspannen zowel thuis als op school maakt het dat mijn kinderen beter kunnen leren en zich ook beter kunnen concentreren op hun werk. Het blijft belangrijk om daarin een balans te vinden en dat maakt het ook dat kinderen veel sport beoefenen maar ook daarbij weer stress ervan omdat het na schooltijd valt en dat er gehaast moet worden.
    Zou het ontzettend mooi en leuk vinden om met dit boekje aan de slag te gaan om samen met mijn kinderen te ontspanning te vinden.

  21. Ik ben leerkracht en moeder, heb ook zelf kinderen .
    En ben blij dat er eindelijk er nu openlijk over wordt gesproken over dat kinderen ook last van stress kunnen hebben.

  22. Mijn zoon Floris heeft dyslexie daardoor zwaar op school hij is blijven zitten in Gr 4 en voelt zich nu daardoor onzeker heeft woedeaanvallen wilde niet meer sporten of muziek maken. Hij heeft n boos gezicht en vaak buikpijn en hoofdpijn . Zou het fijn voor hem vinden als hij weer kan ontspannen en zijn gezichtje weer op vrolijk staat daar wordt ik dan blij van als moeder niets is zo erg als je merkt dat je kind zich ongelukkig voelt

  23. voor onze zoon Evan zou het denk ik ook werken…. hij heeft altijd veer frustraties voor een toets, maakt niet uit welke. hij zit in groep 6 is 9 jaar(decemberkind) en heeft dyslexie waar door het hem ook niet komt aan waaien. hij is echt een grote doorzetter en haalt met die frustratie heus ook wel een 10 op een topo toets maar er gaat zo veel woede verdriet aan vooraf dat zou ik hem graag besparen.

  24. Onze zoon van 11 is een beelddenker. Hier zijn we nog maar een paar maanden achter. Vanaf groep 3 krijgt hij al extra werk mee om een beetje bij te blijven. Hij krijgt nu sinds een paar maanden extra ondersteuning op school hierdoor gaat het wel beter. Maar rust in het hoofd van een beelddenker krijgen valt niet mee.

  25. ik herken heel veel in het verhaal bij mijn middelste zoon. Hoop dat ik hem hierin goed kan begeleiden en kan leren hem te ontspannen, het boek zou dan ook een verrijking zijn om hiermee hem te leren ontspannen.

  26. Vooral aan het einde van de dag, net voor het slapen gaan, is ontspannen voor mijn dochter zo belangrijk. Ze pikt veel op, raakt overprikkelt en ziet door alle beren op de weg niet meer wat belangrijk en leuk is en wat niet. Ontspannen, juist net voor het slapengaan, laat haar diep, vrij van enge dromen en rustig slapen. Ze wordt blijer, ontspannen en uitgerust wakker en kan zo beter tegen alle indrukken van de dag op.

  27. Wat een geweldig stuk! Het geeft veel inzicht in het anders kijken naar kinderen. Bedankt voor het schrijven wat ik denken en voel!

  28. Wij hebben een zoontje van 7, zit in groep 3. Hij is ruim een jaar geleden geadopteerd, dus het hele leven hier is voor hem nog erg wennen en dat geldt zeker voor school. Hij vindt het moeilijk en het gevolg is dus: stress, gespannen, slechter eten, gefrustreerd om de kleinste dingen. Dus alle tips om hem te helpen ontspannen zijn welkom! Zodat hij zich hier in Nederland steeds meer op zijn gemak en veilig gaat voelen.

  29. Mijn zoon is door het verkeerd begrepen worden op school, jarenlang in het diepe gegooit. Altijd de nadruk op wat hij niet kon. Daarnaast een groot verborgen geheim. Het pispaaltje zijn van de school, jaren en jaren lang. Nu heeft hij een nieuwe school en een nieuwe klas. Maar heeft zoveel angst voor nieuwe dingen dat hij stagneert. Door dat patroon van jaren en jaren op zijn oude school. Dit boek zou hem nog wel eens kunnen helpen….

  30. Ik zou hem heel graag voor een klasgenootje van mijn zoontje willen winnen. Ik begreep van zijn moeder dat hij nu erg op zijn tenen loopt, vaak ziek is en veel hoofdpijn heeft.
    Mama is erg betrokken en ik gun het de kleine kerel ook zo!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *