Cito-toetsen groep 6: een compleet overzicht en de beste aanpak

Als je kind in groep 6 zit is de afname van de Cito-toets niet meer zo nieuw en weet hij ondertussen hoe zo’n toets werkt en wat er wordt gevraagd. Maar weet jij als ouder eigenlijk wel wat er nu precies wordt gevraagd op zo’n toets? Welke Cito-toetsen moet je kind nu maken in groep 6? En kun je je kind voorbereiden op het maken van deze toetsen?

De Cito toetskalender voor groep 6

Nu je kind in groep 6 zit gaan de resultaten op de Cito-toetsen meetellen voor de overstap naar het middelbaar onderwijs. Vooral de toetsen Rekenen en Begrijpend Lezen zijn een belangrijk uitgangspunt voor de leerkracht om een goede inschatting te maken welk niveau past bij jouw kind. Soms wordt in groep 6 ook de Entreetoets afgenomen. Dit is een vrij uitgebreide toets zodat de leerkracht een nog beter beeld kan krijgen van je kind. Uiteraard kijkt de leerkracht naar meer kenmerken van je kind om uiteindelijk in groep 8 een definitief advies te geven.
Maar weet jij als ouder eigenlijk wel wat er nu precies wordt gevraagd op zo’n Cito-toets? Welke Cito-toetsen moet je kind nu maken in groep 6? En kun je je kind voorbereiden op het maken van deze toetsen?

Wanneer worden de Cito-toetsen afgenomen?

De meeste scholen starten met de Cito-toetsen in januari en sluiten het schooljaar af met de afname van de toetsen in juni. Er zijn dus 2 meetmomenten per jaar waarop de leerkracht je kind in beeld brengt met de Cito. Dat wil niet zeggen dat de leerkracht tussentijds geen zicht heeft op de ontwikkeling van je kind. Er worden namelijk tussentijds ook toetsen afgenomen die horen bij de methode waaruit les wordt gegeven en je kind de oefenstof verwerkt. Er is dus verschil tussen methode gebonden toetsen en methode onafhankelijke toetsen.

Met de Cito-toets wordt dus zo’n 2x per jaar gekeken hoe je kind zich ontwikkelt op de langere termijn. Heeft je kind de afgelopen maanden voldoende leerstof eigen gemaakt om dit ook in de toets te kunnen laten zien?

cito toetsen wanneer

*in deze Toetskalender zijn alleen de toetsen opgenomen die op de meeste scholen worden afgenomen. De aangegeven data worden geadviseerd door CITO. De school bepaalt wanneer de toetsen worden afgenomen.

De toetsen die staan aangegeven met een ‘M’ worden in het ‘Midden’ van het schooljaar afgenomen (januari). De toetsen met een ‘E’ worden gemaakt aan het ‘Einde’ van het schooljaar (juni).
In januari en in juni wordt over het algemeen de volgende Cito-toetsen in groep 6 afgenomen:

• Rekenen & Wiskunde
• Spelling
• Begrijpend lezen
• Technisch lezen (DMT en AVI)

Sommige scholen nemen ook de woordenschat toets af maar lang niet alle scholen doen dit nog. Uit de praktijk blijkt namelijk dat deze toets niet altijd een realistisch beeld geeft van wat een kind weet op gebied van woordenschatontwikkeling.

Cito-toets Rekenen & Wiskunde groep 6

De toets voor rekenen groep 6 bestaat uit verschillende onderdelen. Deze onderdelen sluiten aan bij de landelijke domeinen die zijn vastgesteld:

• Getallen
• Verhoudingen
• Meten & Meetkunde
• Verbanden

De sommen die in de toets voorkomen zijn de zogenaamde kale sommen én contextsommen. Bij de kale sommen moet je kind de som simpelweg uitrekenen. Je kunt daar verschillende handige strategieën voor gebruiken. Soms mag dat met hulp van papier maar soms ook niet en dan is het fijn als je kind goed kan hoofdrekenen. Het is dan ook een belangrijke voorwaarde dat je kind goed kan automatiseren. In groep 6 worden de sommen al steeds complexer en wordt er steeds meer aanspraak gedaan op het handig kunnen rekenen.
Contextsommen noemen we ook wel verhaaltjessommen of plaatjessommen. Je kind moet dan de som zelf bedenken met hulp van het verhaaltje of het plaatje. Hier komt het, behalve op automatiseren, ook op inzicht aan. Begrijpt je kind wat er wordt gevraagd? Welke stappen zijn nodig om de som goed uit te rekenen? Moet ik optellen, aftrekken of is het handiger om een verhoudingstabel te gebruiken om achter het antwoord te komen?

Als je kind de toets heeft gemaakt, kan de leerkracht precies zien welke onderdelen al goed gaan en welke onderdelen nog extra aandacht nodig hebben. Wil je thuis je kind een steuntje in de rug bieden, dan kunnen de oefenboeken Rekenen, van Wijzer over de Basisschool, je daar prima bij helpen. Op alle onderdelen van het rekenen wordt oefenstof op een speelse manier aangeboden.

Soms hebben kinderen veel moeite met rekenen wat zelfs kan leiden tot rekenangst. Door thuis zo nu en dan te oefenen met rekenen en dit op een positieve manier te stimuleren, ontwikkelt je kind zelfvertrouwen en ontwikkelt zich uiteindelijk beter.

Cito-toets Spelling groep 6

In groep 6 heeft je kind al een behoorlijke lijst aan spellingswoorden opgebouwd. Sommige woorden kun je met hulp van een regel goed schrijven maar er zijn ook woorden die je gewoon moet onthouden omdat er geen regel op kan worden toegepast. Cito toetst de categorieën die passen bij de leerlijn van spelling groep 6. Veel categorieën komen het jaar erop ook weer aan bod. Herhaling bij spelling is belangrijk. Zo kunnen kinderen hun woordbeeld ontwikkelen. De leerkracht kan naar aanleiding van de resultaten precies zien welke categorieën nog lastig zijn en welke al worden beheerst.

Vanaf groep 6 wordt er ook aandacht besteed aan werkwoordspelling. Wanneer schrijf je een d of t aan het eind van een woord? Of hoe schrijf je die bijvoeglijke naamwoorden ook alweer?

Heeft je kind dyslexie? Dan is spelling waarschijnlijk best lastig. Vooral woorden die je niet met hulp van een regel kunt schrijven maar gewoon moet weten zijn vaak een struikelblok. Als je kind een dyslexieverklaring heeft zijn de resultaten op spelling voor het middelbaar onderwijs een minder belangrijke factor om je kind op te beoordelen. Dat is een geruststelling. Uiteraard is het wel belangrijk dat je kind zich blijft ontwikkelen op gebied van spelling. Oefenen helpt!

Cito-toets Begrijpend Lezen groep 6

Begrijpend Lezen is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van je kind. Er komen namelijk veel vaardigheden bij kijken om een tekst goed te begrijpen en er vragen over te beantwoorden. Denk maar aan een uitgebreide woordenschat maar ook technisch goed kunnen lezen. Als je kind moeite heeft met technisch lezen dan zal daar veel energie naar toe gaan ten koste van het goed kunnen begrijpen van de tekst. Ook een beperkte woordenschat kan het begrijpen van een tekst in de weg staan.

Daarnaast is het belangrijk dat je kind handige strategieën toe kan passen om een tekst te ontleden; teruglezen, verwijswoorden herkennen, signaalwoorden begrijpen, kunnen samenvatten, de hoofdgedachte herkennen, enz. De ontwikkeling van je kind op begrijpend lezen is een belangrijke voorspeller voor een passend advies voor de middelbare school. Als je kind laat zien dat het goed om kan gaan met verschillende soorten teksten zal het eerder uitstromen naar een hoger niveau.

Cito toetst met hulp van verschillende soorten teksten de vaardigheden van je kind. Het is de meest intensieve toets die je kind moet maken. Vaak wordt het ook op verschillende dagdelen gepland. De vragen die bij de Cito-toets worden gesteld zijn meerkeuzevragen. Het is dus ook belangrijk dat je kind een juiste keuze kan maken uit de verschillende antwoorden.

Als ouder kun je je kind ondersteunen door van jongs af aan veel voor te lezen en/of het kind zelf te laten lezen. Zo help je je kind in eerste instantie bij de technisch leesontwikkeling en krijgt je kind ook plezier in het lezen. Stel op een speelse manier vragen over het boek. Laat je kind bijvoorbeeld samenvatten wat het heeft gelezen of stel een vraag waarbij je kind het antwoord moet terugzoeken in de tekst. Om de woordenschat te stimuleren is het belangrijk dat je zelf gebruik maakt van een rijke woordenschat. Maak je zinnen niet te eenvoudig maar benoem gerust ook moeilijke woorden. Als je kind het niet begrijpt kun je het altijd nog uitleggen. Zo pikt je kind ongemerkt veel nieuwe woorden op en dat maakt de woordenschat steeds groter.

Cito-toets Technisch Lezen (DMT en AVI) groep 6

Vanaf groep 3 wordt je kind getoetst op technisch lezen. Zeker in het begin is het belangrijk dat de basis voor het lezen wordt gelegd. Cito toetst deze kennis op 2 verschillende manieren. In eerste instantie wordt er gekeken naar hoe vlot je kind woordrijtjes kan oplezen. Dit wordt de Drie-Minuten-Toets (DMT) genoemd. Er zijn namelijk 3 kaarten die oplopen in moeilijkheid en voor elke kaart krijgt je kind een minuut de tijd. Deze Cito-toets meet wat je kind op technisch lezen kan. Je kind kan namelijk niet uit een zin of verhaaltje het woord voorspellen. Voor kinderen met dyslexie is dit dan ook een erg moeilijke toets.

De AVI toets is ook een Cito-toets voor technisch lezen. Hierbij moet je kind een verhaaltje voorlezen. Er wordt gekeken hoe vlot je kind voorleest, of het nog spelt en of hij fouten maakt in het lezen. Beide toetsen zeggen iets over het technisch leesniveau van je kind.

Het is gebleken dat als je kind moeite heeft met technisch lezen het helpt om leeskilometers te maken. Door veel te lezen oefen je het woordbeeld en gaat het steeds vlotter. Technisch lezen is de basis van alles. Als dat niet goed wil dan kan het belemmerend werken bij alle andere vakken. Besteed als ouder dan ook veel tijd aan het samen lezen met je kind, van jongs af aan. Belangrijk daarbij is dat je kind het leesplezier behoudt. Laat je kind dan ook vooral zelf boeken uitzoeken die passen bij wat hij leuk vindt. Zo zal je kind eerder geneigd zijn om uit zichzelf te lezen.

De uitslag van de Cito-toetsen groep 6

Na de Cito afnames krijgt het kind een rapport waarop je als ouder kunt lezen hoe je kind het heeft gedaan. Vaak is er ook een oudergesprek op school met de leerkracht van je kind om het rapport door te spreken. In groep 6 kun je al een goed vergelijk maken met de vorige scores van je kind. Je kunt dan zien in hoeverre je kind vorderingen heeft gemaakt.

Gaat hij in dezelfde ontwikkellijn verder of zie je een vooruitgang of misschien wel een achteruitgang in de resultaten? De uitslag van de Cito kan soms vragen oproepen bij jou als ouder. Wat betekent het als je kind van een II score naar een III score is gegaan? En wat zeggen de scores van de Cito-toetsen over het niveau van je kind? In het artikel over ‘Cito en Ouders’ kun je lezen wat je als ouder kunt doen wanneer je vragen hebt over de Cito-toetsen.

Oefenen voor de Cito-toetsen?

Is het wenselijk om thuis te oefenen voor de Cito is een veel omstreden vraag. Tegenwoordig ervaren veel kinderen druk als het gaat om toetsen op school. Het is heel vervelend als kinderen daar last van hebben. Het is immers vooral een toets om als leerkracht te kunnen signaleren hoe het onderwijs op jouw kind nog beter afgestemd kan worden.

Daarnaast is het ook voor de ontwikkeling van kinderen goed om te leren omgaan met presteren op een toets. Bewust worden dat er momenten zijn waarop je moet laten zien wat je kunt is in ieders leven een belangrijke vaardigheid. De kunst is alleen om daar op een gezonde manier mee om te gaan. Als ouder heb je daar invloed op. Vertel je kind dat het gewoon zijn best moet doen en meer niet. Het is oké om daar een lichte spanning bij te voelen en nieuwsgierig te zijn naar je eigen resultaten.

Zeker in groep 6 is het belangrijk dat kinderen ervaren dat ze zelf invloed hebben op hun eigen prestaties. Dat er vaardigheden zijn die daar invloed op hebben zoals doorzettingsvermogen, concentratie en een nieuwsgierige leerhouding. Bespreek dus ook gerust de resultaten op het rapport van je kind en geef inzicht in de vaardigheden die je kind heeft ingezet om bepaalde resultaten te behalen.

Om je kind te helpen om meer zelfvertrouwen te krijgen tijdens het maken van de Cito-toetsen kun je gebruik maken verschillende oefenboeken. Deze boeken sluiten aan bij wat er op de Cito wordt gevraagd. Zo raakt je kind vertrouwd met de vraagstelling en zal hij merken dat toetsen maken hoort bij het leerproces.

 

Bekijk ook:

 

 

jongetje maakt toets in de klas

Verschil Cito-toets en methodegebonden toetsen?

Het verschil tussen Cito- en methodegebonden toetsen is dat Cito-toetsen vaardigheidstoetsen zijn en methodegebonden toetsen beheersingstoetsen. Dit betekent dat er met de methodegebonden toetsen wordt bekeken of de leerlingen de lesstof die ze net hebben geleerd voldoende beheersen.
Bekijk artikel
meisje leest boek

Wat zijn AVI toetsen?

AVI toetsen testen hoe vlot en nauwkeurig een kind kan lezen. De afkorting AVI staat voor: Analyse van Individualiseringsvormen. Het begrip is afgeleid van het AVI-systeem, dat teksten indeelt naar leesvaardigheid. Schoolboeken vermelden daarom de AVI-norm, om zo de moeilijkheidsgraad […]
Bekijk artikel