Vliegende start voor je kind in het nieuwe schooljaar? Download onze Gratis Oefenbladen Rekenen
[PDF] Direct Toegang

Page content

Wat is de IEP Eindtoets?

Wat is de IEP Eindtoets?

De IEP Eintoets is een eindtoets die eind groep 8 wordt afgenomen. De uitkomst is een richtlijn die het niveau bepaalt voor het voortgezet onderwijs. De toets is een alternatief voor de CITO eindtoets. Iedere school is vrij om zelf een eindtoets te kiezen, zo kunnen scholen een toets kiezen die het beste bij de visie van de school past.

IEP toets groep 8

De IEP Eindtoets is samengesteld door Bureau ICE en staat voor ICE Eindevaluatie Primair Onderwijs. De IEP toets is goedgekeurd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

De IEP toets meet de verplichte vaardigheden lezen, taalvaardigheden en rekenen aan het einde van groep 8 en is bedoeld om te kijken waar een leerling staat. Dit gebeurt niet door de prestaties van een leerling te vergelijken met die van andere leerlingen, maar door de prestaties te meten langs een onafhankelijke meetlat.

Zo wordt op een eerlijke manier de persoonlijke ontwikkeling van een kind in kaart gebracht en wordt het referentieniveau (1F, 2F en 1S) dat het kind beheerst inzichtelijk gemaakt.

Waarin verschilt de IEP toets?

De IEP-toets is een reactie op andere eindtoetsen, waarbij volgens Bureau ICE te weinig naar ‘zachte’ vaardigheden gekeken wordt. Hierbij kun je denken aan de sociaal-emotionele ontwikkeling, de leeraanpak en het creatief vermogen van een kind. Naast taal en rekenen moet er ook aandacht besteed worden aan de talenten, vaardigheden en interesses van de kinderen omdat deze ook bijdragen aan het schoolsucces. Bij het geven van een advies dient hier rekening mee gehouden te worden.

Bureau ICE is van mening dat het oneerlijk is dat kinderen met andere kinderen vergeleken worden. Het grote verschil met andere toetsen is dan ook dat de meting van de prestaties van de leerlingen bij de IEP toets vergeleken worden met de leerlijn. En dus niet met het klasse gemiddelde, die vergelijking zou een kind minder motiveren.

De toets streeft er ook naar het scholieren niet moeilijker te maken dan nodig is. De vraagstellingen mogen bijvoorbeeld geen ‘instinkers’ zijn. Ook moet een scholier het taalgebruik van de vragen in de toets eenduidig en gemakkelijk kunnen begrijpen.

Toetsing IEP toets

In het onderwijs wordt gestreefd naar maximaal schoolsucces voor elk kind en naar persoonlijke groei. Dit is het geval tijdens de basisschoolperiode, maar ook op het vervolgdonderwijs. Bureau ICE is dan ook van mening dat het primaire doel van het toetsen van kinderen hieruit voortvloeit:

  • waar staat de leerling nu?
  • waar is hij naar op weg?
  • hoe kunnen we de leerling helpen zicht optimaal te blijven ontwikkelen?

Twee soorten toetsen

Er zijn twee soorten toetsen:

  1. de tussentoetsen
  2. de eindtoets

Bij het samenstellen van beide typen toetsen heeft Bureau ICE zich qua vormgeving en inhoud zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van de kinderen aangesloten. Zo krijgt iedere leerling een eerlijke kans om te laten zien wat hij of zij kan.

Of  het beter is om op papier of digitaal te toetsen wordt in het midden gelaten. Bij de keuze voor papieren of digitale afname van de IEP toetsen heeft het karakter van de toets de doorslag gegeven.

De tussentoetsen: digitaal

De methode-onafhankelijke tussentoetsen hebben in het IEP LVS een formatief karakter. Dat betekent dat ze afgenomen worden ter ondersteuning van de leerling tijdens het leerproces. Door de formatieve toets is de leerling al in een eerder stadium met de lesstof bezig. Het gaat bij deze toetsen niet om de prestatie, maar om het verkrijgen van inzicht in hoe de leerling de getoetste onderdelen beheerst. Dit inzicht kan vervolgens gebruikt worden om acties te ondernemen om (nog) niet behaalde doelstellingen te bereiken. De tussentoetsen kunnen op elk gewenst moment afgenomen worden.

Omdat veel leerlingen gewend zijn leerstof digitaal te verwerken, worden de IEP tussentoetsen digitaal afgenomen. De toetsen zijn immers onderdeel van het leerproces en daarbij is het bedoeling zo veel mogelijk bij de belevingswereld van de kinderen aan te sluiten. De resultaten van digitale toetsen zijn direct beschikbaar, daardoor kan er meteen bekeken worden wat de volgende stap wordt in de persoonlijke groei van een leerling.

De eindtoets: papier

In tegenstelling tot de tussentoetsen, heeft de eindtoets een summatief karakter. Summatief toetsen is prestatiegericht en vaak gebonden aan een norm, ze hebben een hoog goed/fout gehalte en zijn vaak een momentopname na het leren. Het is een selectiemiddel waarvan het De IEP Eindtoetsresultaat meetelt. Het resultaat op de toets geeft inzicht in het eindniveau van de leerling en is van invloed op de keuze voor het vervolgonderwijs.

Bureau ICE vindt het belangrijk dat leerlingen zich op de dag van afname geen zorgen hoeven te maken over het al dan niet goed functioneren van een technische afnameomgeving. Daarom is er voor een papieren eindtoets gekozen. Op deze manier kunnen de leerlingen de teksten van papier lezen en kunnen ze de antwoorden in een boekje schrijven. Een papieren toets zou overzichtelijker zijn voor de leerlingen dan een digitale afnameomgeving, doordat de kinderen het overzicht hebben hoeven ze zich minder druk te maken en kunnen ze de toets met meer zelfvertrouwen afronden.

Kenmerken van de IEP Eindtoets

Bij de IEP Eindtoets staat het kind centraal, men heeft er naar gestreefd de kinderen een zo prettig mogelijke toetservaring te bieden. De toets is zo samengesteld dat het kind de toets in een ontspannen sfeer kan maken. Een ontspannen en gemotiveerd kind laat volgens de visie van Bureau ICE beter zien wat hij of zij kan.

De IEP Eindtoets is zo gemaakt dat iedere leerling de toets kan maken. Vooraf wordt er niet naar het niveau gekeken, omdat kinderen vaak meer aan kunnen dan van tevoren verwacht wordt.

De opgaven in de toets worden steeds moeilijker: het begint met makkelijkere opgaven en eindigt met moeilijkere opgaven. Op deze manier kan elk kind een succesgevoel ervaren en krijgt iedere leerling een eerlijke kans om te laten zien wat hij kan.

Inhoud, indeling en vormgeving van de IEP Eindtoets

Uniek is dat bij de IEP Eindtoets ook open vragen gesteld worden, andere aanbieders van eindtoetsen doen dit niet en stellen alleen gesloten vragen. Door ook open vragen te stellen, waarin de leerling dus zelf het antwoord in kan vullen, krijgt de toets meer waarde en kan aan de uitslag afgelezen worden waar een kind echt staat. Door open vragen te stellen krijgt het kind de ruimte om zelf na te denken en te kiezen welke kant het antwoord op gaat.

De IEP Eindtoets is zo ingedeeld dat de leerling zo min mogelijk hoeft te zoeken naar wat er verwacht wordt. De toets staat in één boekje: de te lezen tekst staat op de ene pagina en de vragen en eventuele antwoordmogelijkheden op de pagina ernaast. Het kind kan in één oogopslag, zonder dat er heen en weer gebladerd hoeft te worden, zien wat er moet gebeuren. Dit is overzichtelijk en geeft rust en zo kunnen de kinderen zich beter concentreren op de vragen.

In dit filmpje zie je de instructies voor leerlingen:

De leerlingen vinden het leuk om de IEP Eindtoets te maken omdat deze aansluit bij hun belevingswereld. Dit komt onder andere door het gebruik van praktische, maar frisse afbeeldingen. Leerlingen vergeten dat ze getoetst worden en kunnen zo echt laten zien wat ze in huis hebben.

Speciale ondersteuningsbehoeften en de IEP Eindtoets

Waar mogelijk is in de reguliere uitvoering van de toets rekening gehouden met het toetsen van leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte:

  • Het gekozen lettertype in de toetsboekjes zorgt voor een rustig beeld zodat ook leerlingen die meer moeite hebben met lezen of rekenen de teksten en opgaven kunnen lezen en maken;
  • De opmaak van de toetsboekjes is rustig en overzichtelijk, zo worden de leerlingen niet overspoeld met teveel informatie ineens en kunnen ze zich beter concentreren op de opgaven;
  • De toets is zo ontwikkeld dat de opgaven en bijbehorende teksten aangepast kunnen worden naar een speciale versie.

Speciale versies van de IEP Eindtoets

De volgende versies zijn beschikbaar voor leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte:

  • vergrote versie;
  • zwart-wit versie;
  • audio-ondersteuning door middel van MP3-bestanden;
  • spraaksynthese voor Kurzweil/Sprint Plus/Claroread/L2S.

Een combinatie van bovenstaande versies behoort ook tot de mogelijkheden.

Ondersteuning vanuit de school zelf

De school kan naast het aanbieden van een speciale versie van de IEP Eindtoets ook zelf extra ondersteuning bieden aan leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte:

  • Leerlingen met dyscalculie kunnen gebaat zijn bij extra tijd voor het maken van het onderdeel rekenen en/of het maken van de toets op een rustige werkplek;
  • Leerlingen met dyslexie kunnen geholpen zijn met extra tijd voor het maken van alle onderdelen en/of het maken van de toets op een rustige werkplek;
  • Leerlingen met een auditieve beperking kunnen de reguliere versie van de IEP Eindtoets maken omdat de toets geen luisteronderdelen bevat, het is wel van belang dat er duidelijkheid is over de manier waarop de leerling tijdens de toets eventuele vragen kan stellen;
  • Leerlingen met een visuele beperking kunnen gebaat zijn bij een vergroot toetsboekje of een vergrote versie van het toetsboekje in combinatie met audio-ondersteuning;
  • Cognitief zwakke leerlingen kunnen de reguliere versie van de IEP Eindtoets maken, de toets kan afgenomen worden met eventuele extra ondersteuning die de leerling normaal gesproken ook krijgt, zoals het geven van extra tijd.

In overleg met de ouders kan het schoolbestuur van een basisschool besluiten dat sommige leerlingen geen eindtoets hoeven te maken. Het gaat hierbij om zeer moeilijk lerende kinderen, kinderen met een meervoudige handicap en hierdoor moeilijk kunnen leren en om kinderen die vier jaar of minder in Nederland zijn en het Nederlands nog niet voldoende beheersen. Meer informatie over dit onderwerp vind je hier.

IEP Eindtoets

De IEP toets in de media

De IEP-toets was begin 2016 landelijk nieuws. De school die in het artikel genoemd wordt heeft de toets als prettig ervaren. Als argument gaf de geïnterviewde: “De test wordt maar een ochtend afgenomen, terwijl de drie dagen CITO normaal veel stress en spanning gaf”. Ook roemde hij het pluspunt dat ouders meteen de uitslag begrijpen. Bij de toets, opgesteld door het CITO, moet een docent dit vaak nog apart uitleggen.

Het ministerie van OCW verplicht de toets niet, maar scholen moet eind groep 8 wel een eindtoets hebben. Dit als objectieve indicatie om een brugklas op de middelbare school te adviseren.

Uitslag IEP Eindtoets

De uitslag op de IEP Eindtoets bestaat uit drie onderdelen:

  • individuele leerlingrapporten
  • een groepsoverzicht
  • een schooloverzicht

Voor taal, lezen en rekenen geeft de IEP Eindtoets een uitslag op referentieniveau en daarnaast ook een schooladvies. Ook is er een toelichting voor ouders bij te vinden.

SchooladviesRekenen IEP toets

In de rapportage op de IEP Eindtoets vind je terug hoe de leerling op de verschillende onderdelen scoorde. Maar ook als een kind bijvoorbeeld voor rekenen het basisniveau niet haalt, kun je dat terugvinden in de rapportage op de IEP Eindtoets. In het schooloverzicht staan de totaalscores op taal en rekenen.

Voor het schooladvies gebruikt men standaardscores. Deze verkrijgt men door de ruwe scores op lezen, taal en rekenen om te zetten. Het ene onderdeel telt hierbij zwaarder mee dan het andere.

Een standaardscore varieert van 50 tot en met 100 en bij elke score hoort een bepaald schoolniveau.

Referentieniveaus

Na het maken van de IEP Eindtoets krijgt elke leerling een rapport met daarin het schooladvies. De referentieniveaus voor taal en rekenen staan hier ook in. Wat betekenen deze referentieniveaus nou precies? De toets geeft aan of het kind op het zogenaamde S-niveau of F-niveau zit. Hierdoor weet men wat het beste vervolgonderwijs voor de leerling is. Niveau 1F is het basisniveau dat alle kinderen sowieso moeten beheersen. In de praktijk behalen de meeste kinderen voor taal het niveau 2F en voor rekenen 1S. Wat houden deze twee niveaus dan in?

Niveau 1F voor lezen betekent bijvoorbeeld dat een kind eenvoudige teksten kan lezen. Niveau 2F is weer een stapje verder en dus moeilijker dan 1F. Voor rekenen geldt dit precies zo: 1F is rekenen met makkelijke getallen. Niveau 1S gaat een stapje verder en houdt rekenen met moeilijke getallen in. Dan zijn er meer rekenstapjes nodig om de som op te kunnen lossen.

Meer informatie over de referentieniveaus vind je hier.

Leerlingrapportage

In de leerlingrapportage vind je de individuele resultaten per leerling. Hierin staan de referentieniveaus van het kind op de onderdelen lezen, taal en rekenen. Ook het schooladvies staat hierin aangegeven. Bovendien vind je hier de subonderdelen van taal en rekenen en hoe het kind op deze afzonderlijke onderdelen heeft gescoord.

Groepsrapportage

Zoals de naam al aangeeft, gaat de groepsrapportage om de score van de klas als geheel. Dit gaat dan om de scores op alle onderdelen. De groepsrapportage dient vooral als feedback voor de groepsleerkracht.

Schoolrapportage

In de schoolrapportage kun je makkelijk zien hoe de school scoort vergeleken met het hele land. Het is dus een vergelijking met het landelijk gemiddelde. De schoolrapportage geeft ook weer hoe de verscheidene groepen 8 van de betreffende school in vergelijking met elkaar scoorden, waardoor ze eenvoudig met elkaar te vergelijken zijn.

Meer algemene informatie over de IEP toets Eindtoets vind je in deze brochure.

Spelling oefenen

cito werkbladen rekenen

    Comment Section

    2 reacties op “Wat is de IEP Eindtoets?


    Door N. Steunebrink op 13 april 2017

    Mag een leerling met gediagnostiseerde dyscalcullie, bij hetmaken van de IEP-toets een rekenmachine gebruiken?


    Plaats een reactie


    *