Vliegende start voor je kind in het nieuwe schooljaar? Download onze Gratis Oefenbladen Rekenen
[PDF] Direct Toegang

Page content

Redactiesommen groep 4 – Uitleg, tips en oefenen

Redactiesommen groep 4 – Uitleg, tips en oefenen

In groep 4 krijgt je kind steeds vaker te maken met redactiesommen. Dit zijn sommen die ‘verpakt’ zijn in een verhaal. Redactiesommen worden op groep-4-niveau ook nog wel verhaaltjessommen genoemd. De Cito-toetsen in groep 4 bestaan voor een groot deel uit redactiesommen.

Sommen in groep 4

In groep 4 worden er, binnen het leerproces, door de kinderen grote stappen gemaakt. Zo ook binnen het vak rekenen. Kinderen leren sommen maken tot 100, ze leren de tafels van 0 t/m 10, ze leren de beginselen van het metriekstelsel en rekenen met geld en krijgen regelmatig redactiesommen aangeboden om mee te oefenen.

Wat zijn redactiesommen?

Redactiesommen zijn sommen die ‘verstopt’ zijn in een verhaaltje. In een redactiesom kunnen alle soort bewerkingen terugkomen. Denk aan: plus-sommen, tafels, minsommen en zelfs al redactiesommen waarbij een kind van groep 4 moet kunnen (ver)delen. Redactiesommen vragen van een kind niet alleen inzicht in getalbegrip (tot honderd) en getallen bewerken maar ook in meten en meetkunde, klokkijken en geld rekenen.

Kinderen hebben verschillende vaardigheden nodig voor het oplossen van redactiesommen. Vaardigheden als:

  • technisch lezen (je kind moet de som kunnen lezen);
  • begrijpend lezen (je kind moet de som kunnen begrijpen);
  • rekenen-wiskunde (je kind moet de som kunnen uitrekenen);
  • schrijven (je kind moet de som kunnen weergeven).


Voor veel kinderen van groep 4 is het oplossen van redactiesommen een flinke uitdaging. Wanneer je merkt dat deze sommen voor je kind lastig zijn, doe je er goed aan om eerst te achterhalen waar het probleem precies zit. Vaak kan de leerkracht je daar bij helpen.

Sleutelwoorden oefenen

In het onderwijs spreekt men soms over sleutelwoorden in een verhaaltjessom (of in een tekst). Maar wat zijn sleutelwoorden precies? Sleutelwoorden zijn belangrijke woorden in een tekst die je vertellen waar het precies over gaat of wat je precies moet doen. Dat laatste is vooral belangrijk bij redactiesommen.

sleutelwoorden verhaaltjessommen

Begrijpen van sleutelwoorden en daardoor weten wat je moet doen heeft alles te maken met een voldoende woordenschat. Als je merkt dat de woordenschat van je kind (nog) niet toereikend is, kun je de sleutelwoorden uit het overzicht eerst uitleggen en betekenis geven door een plaatje te laten zien of iets voor te doen. Daarna herhaal je dagelijks de woorden die je hebt uitgelegd door deze woorden in allerlei dagelijkse situaties zoveel mogelijk te gebruiken.

Rekentaal

Zodra je merkt dat je kind moeite heeft, of blijft houden, om de sleutelwoorden om te zetten in de juiste bewerking (+, -, x of : ) dan zou je kunnen beginnen met het oefenen van sommen vanuit jullie dagelijkse praktijk die je koppelt aan de sleutelwoorden uit bovenstaande lijst.

Voorbeelden sleutelwoorden oefenen

Oefenen van het sleutelwoord ‘totaal’:

Jullie hebben 6 bananen, 7 appels en 5 kiwi’s gekocht.

Je kunt dan vragen: “Hoeveel stukken fruit hebben we in totaal gekocht?”

Oefenen van het sleutelwoord ‘tekort’.

Er komen 5 mensen bij jullie eten. Zelf zijn jullie met 4 personen. Jullie hebben 5 stoelen rond de tafel.

Vraag: “Hoeveel stoelen hebben we tekort?”

Je zult zien, als je zelf een sleutelwoord uitkiest, dan komen de voorbeelden vanuit de dagelijkse praktijk vanzelf.

Sleutelwoorden oefenen tip

Oefen één woord een paar dagen lang en stap dan over op een volgend sleutelwoord.

Of gebruik deze variatie:

Vraag je kind een sleutelwoord te kiezen en gebruik dat woord zoveel mogelijk op die dag.

Redactiesommen groep 4

Om de redactiesommen goed op te kunnen lossen, kun je een vast stappenplan volgen:

redactiesommen stappenplan

Stap 1: Wat voor soort som is het?

Je kijkt samen met je kind wat voor soort som het is (optellenminsommen, vermenigvuldigen, et cetera). Je doet dit eerst als ouder voor. Kijk hierbij ook goed naar de vraag die in het verhaaltje wordt gesteld. Op welke vraag moet ik antwoord geven? En welke informatie heb ik daarbij nodig? In verhaaltjessommen in hogere groepen zit ook vaak informatie die helemaal niet relevant is.

Stap 2: Schrijf de som op of maak er een tekening van

Ook dit doe je als ouder de eerste keer (of keren) voor.

Stap 3: Reken de som uit

De som wordt uitgerekend net als bij gewone, kale sommen.

Stap 4: Controleer het antwoord

Controleer altijd het antwoord.

Deze stappen doe je eerst als ouder hardop voor bij een aantal sommen. Daarna doe je dit samen met je kind. Je laat je kind dus ‘mee vertellen’ wat jullie doen. Daarna is het de beurt aan je kind. Hij of zij mag nu hardop de som oplossen door de stappen te doorlopen.
Als dit na een aantal keer (of na vele keren) goed gaat, dan ga je over op fluisteren. Je kind lost de sommen op en praat nu niet meer hardop, maar fluistert. De laatste stap is het ‘internaliseren’. Je kind lost de som op en doorloopt de stappen in zijn of haar hoofd.

Soms heeft een kind het nodig om eerst te oefenen met dezelfde soort kale sommen. Daarna bied je de redactiesom aan waarbij de kale som dezelfde bewerking heeft als dat jullie hebben geoefend. Dit helpt je kind bij het leren herkennen van de kale sommen in een redactiesom.

kale som oefenen

Redactiesommen tafels groep 4

Zoals ik eerder al in dit artikel schreef: in een redactiesom kunnen alle soort bewerkingen terugkomen. Dus: plus-sommen, tafels, minsommen en zelfs al redactiesommen waarbij een kind van groep 4 moet kunnen (ver)delen.

Een kind dat de keersommen nog niet goed kent, heeft natuurlijk ook moeite met het uitrekenen van een redactiesom waarin de bewerking x gevraagd wordt. Veel kinderen leren zichzelf (vaak tijdelijk) een trucje aan. Naar aanleiding van de afbeelding zie je dan bijvoorbeeld de volgende schrijfwijze:

 4 + 4 + 4 =

Dit is op zich geen probleem. Je kunt dan concluderen dat je kind de som wel heeft begrepen maar dat het nog onvoldoende de tafels beheerst. Maak wel duidelijk dat deze som een keersom is en zeg bijvoorbeeld samen de tafel van 4 op (ook een mooi oefen moment😉).

Redactiesommen waarbij de kale som een keer som is kom je op zowel M4 als op E4 niveau tegen.

Ter informatie:

M4 betekent midden groep 4 niveau. M4 toetsen worden in januari / februari afgenomen.

E4 betekent eind groep 4 niveau. E4 toetsen worden in mei / juni afgenomen.

Redactiesommen groep 4 oefenen

Hoe kan de som uit het verhaaltje worden gefilterd? En vervolgens worden uitgerekend? Hier volgt een voorbeeldsom:

Laura heeft 3 doosjes met 10 stiften in elk doosje en nog 4 losse stiften.
Hoeveel stiften heeft Laura?
……….. stiften

We kijken eerst naar welke informatie er gegeven wordt:

redactiesommen groep 4

 

Het gaat hier om 3 doosjes met 10 stiften en ook nog die 4 losse stiften.

Wat moeten we hiermee doen?

Daarom gaan we de vraag bekijken: hoeveel stiften heeft Laura?

We moeten de stiften dus bij elkaar optellen.

verhaaltjessommen groep 4

De som is dus: 10 + 10 + 10 + 4 = 34.

In deze video vind je aan de hand van oefenboeken rekenen een uitleg over deze redactiesommen:

Wil je redactiesommen en andere sommen voor groep 4 thuis oefenen met je kind? Download dan gratis de oefenbladen:

oefenbladen groep 4

Redactiesommen M4

Voorbeelden van redactiesommen op groep 4 niveau zijn:

1.De school van Jennifer heeft 8 klassen. In elke klas zitten 10 kinderen. Hoeveel kinderen gaan in totaal naar de school van Jennifer?

………………. kinderen

2.Sven bakt 20 koekjes en gebruikt daarbij 2 eieren. Finn wil 40 koekjes bakken, hoeveel eieren heeft hij nodig?

……………… eieren

3.Niels koopt een doos met Lego van 55 euro. Hij geeft 6 briefjes van 10 euro. Hoeveel krijgt hij terug?

……………… euro

4.Maarten fietst op maandag, dinsdag en donderdag. Hij fietst de eerste dag 30 kilometer. De tweede dag fietst hij 15 kilometer en de derde dag fietst hij 20 kilometer. Hoeveel heeft hij die week gefietst?

……………… kilometer

5.Boer Piet heeft in totaal 33 dieren. Hij heeft 3 poezen en 20 koeien. Hoeveel geiten heeft hij?

……………… geiten

6.Marijke wil aan één kant een houten schutting in haar tuin die 6 meter lang is. De houten delen zijn 1 meter. Hoeveel delen moet zijn kopen?

……………… delen

7.Dion heeft 15 bloemen gekocht. Zij heeft 3 bloemvazen en wil in iedere vaas evenveel bloemen. Hoeveel bloemen krijgt iedere vaas?

……………… bloemen

8.Het is nu 14 juni. Over een week is het

……………… juni

9.De gym leraar wil 30 kinderen verdelen in drie groepen. Hoeveel kinderen zitten er in één groep?

………………kinderen

10.De opa van Henk wil een broek voor Henk kopen. De broek kost 80 euro. De opa van Henk betaalt met een briefje van 100 euro. Hoeveel krijgt de opa van Henk terug?

……….. euro

Redactiesommen E4

Voorbeelden van redactiesommen op groep 4 niveau zijn:

1.Elmer gaat om half 2 naar het zwembad. Hij moet om half 5 thuis zijn. Hoelang mag Elmer gaan zwemmen?

………….. uur

2.Hans is jarig en wil zijn klasgenootjes trakteren op een pakje viltstiften. In zijn klas zitten 31 kinderen. De viltstiften zijn verpakt in dozen van 4 pakjes stiften. Hoeveel dozen met pakjes viltstiften moet hij kopen?

………….. dozen

3.Jasper fietst in totaal 36 kilometer. Van zijn huis naar zijn oma en weer terug. Hoeveel kilometer heeft hij gefietst als hij bij zijn oma aankomt?

………….. km

4.Mirjam wandelt 3 kwartier lang. Hoeveel minuten zijn dat?

………….. minuten

5.Boer Piet heeft 93 pakken stro. Boer Max heeft er 22 minder dan boer Piet. Hoeveel pakken stro heeft boer Max?

…………… pakken stro

6.Gerlinde heeft 6 bloempotten. Ze wil de zes bloempotten vullen met in elke pot drie soorten plantjes. Hoeveel plantjes moet zij kopen?

…………… pakken stroplantjes

7.Het is vandaag 10 september. Eelke heeft uitgerekend dat zij over precies twee weken jarig is. Op welke datum is Eelke jarig?

…………… september

8.Vier vrienden verdelen 44 knikkers. Hoeveel knikkers krijgt ieder?

…………… knikkers

9.De mast van de zeilboot van Hans is 16 meter hoog. De mast van de zeilboot van Peter is 2 keer zo lang. Hoe lang is de mast van de zeilboot van Peter?

…………… meter

10.Op vrijdag 24 oktober is Lex jarig. Precies een week daarvoor heeft hij zijn vrienden een uitnodiging gestuurd. Op welke datum verstuurde Lex zijn uitnodigingen?

…………… oktober

Redactiesommen groep 4 werkbladen

Download nu het werkblad redactiesommen groep 4 om nog meer sommen te oefenen:

Redactiesommen groep 4 PDF

Wil je nog meer sommen oefenen? Kijk dan op de website van Aandacht voor Rekenen. Daar vind je goede oefenboeken rekenen met de juiste opbouw van sommen. Eerst kun je per somsoort de kale sommen met je kind oefenen en daarna dezelfde soort sommen in de vorm van verhaaltjes.

Bestel de oefenboeken rekenen groep 4 met kale sommen en verhaaltjessommen. Ook de getallenlijnen komen uitgebreid aan bod!

redactiesommen groep 4 oefenen

Meer groep 4?

    Comment Section

    15 reacties op “Redactiesommen groep 4 – Uitleg, tips en oefenen


    Door Cornelieke op 27 november 2016

    Heel duidelijk, erg handig!


    Door Malika op 29 maart 2016

    Hoi Maaike, ik.lees je mails altijd met grote belangstelling. En pas de tips samen met mijn zoontje toe. Dankjewel!


    Door Josefine op 11 januari 2016

    Bedank voor jullie tips. Ik maak goed gebruik ervan met mijn zonen. Dankje wel


    Door Maaike de Boer op 11 januari 2016

    Hi Josefine,
    Dank voor jouw reactie en fijn dat je de informatie over redactiesommen groep 4 nuttig vond.


    Door aziza op 5 januari 2016

    Bedankt Maaike voor de tips en oefeningen ik heb er heel veel aan gehad. en mijn zoon vind het nog leuk ook!!!


    Door Maaike de Boer op 5 januari 2016

    Beste Aziza,

    Bedankt voor je leuke reactie! Fijn dat de tips je helpen.


    Door Emine op 17 november 2015

    bedankt voor de tips!!
    ik kan het zeker gebruiken.


    Door Anja Breslau op 9 oktober 2015

    Dag Maaike ik ben vereerd dat ik jou heb ontmoet met jouw tips. Ik maak regelmatig gebruik van je tips en maak andere ouders heel blij. Van harte bedankt,ik kijk vol verwachting naar de volgende mail van Maaike. Tang Boeng groet van Anja


    Door Maaike de Boer op 9 oktober 2015

    Anja, dank je voor de lieve reactie!


    Door Anja Breslau op 18 september 2015

    ik gebruik deze tips in mijn ouderbijeenkomst om de ouders te informeren hoe zij thuis met redactiesommen kunnen oefenen met hun kind. De ouders zijn hierdoor nog meer betrokken bij hun kind. Heel hartelijk bedankt met deze tips


    Door Maaike de Boer op 18 september 2015

    Dank voor je reactie Anja!


    Door Rhowell op 16 september 2015

    Bedankt voor de tips!


    Door Suzana op 15 september 2015

    Ik ben hier zeker blij mee. Bedankt !


    Door A. op 15 september 2015

    Bedankt voor uw informatie. Ik zie zodoende goed waar de kinderen op dit moment mee bezig zijn.


    Door Wil op 15 september 2015

    Bedankt voor de rekentips, onze kleinzoon heeft er veel baat bij.

    Plaats een reactie


    *