Keersommen oefenen. En hoe reken je keersommen uit onder elkaar?

Je kunt je vast nog wel herinneren hoe je vroeger als kind de tafels moest opdreunen in de klas. 1×1=2, 2×2=4, enz. Tegenwoordig worden tafels niet alleen maar opgedreund maar krijgen kinderen ook verschillende strategieën aangeboden om keersommen handig uit te rekenen.

Dus als je kind thuiskomt en vraag hoeveel 15×33 is? Dan kan het zijn dat jouw (ouderwetse) manier van uitrekenen heel anders is dan de (tegenwoordige) manier waarop je kind de keersommen leert. Toch komen ook veel scholen weer terug op het ‘ouderwetse’ leren. Regelmatig stampen van tafels helpt. Net als jij vroeger deed. En dat het zelfs nog beter werkt door bijvoorbeeld touwtje te gaan springen terwijl je de tafel opzegt maakt het ook nog eens leuk!

Hoe je als ouder je kind kan helpen bij de verschillende manieren van vermenigvuldigen, wordt in dit artikel uitgelegd. Want dat het niet altijd even makkelijk gaat, is heel normaal!

De leerlijnen van vermenigvuldigen

Vermenigvuldigen is één van de leerlijnen van het rekenen op de basisschool. Dat begint al in groep 3. Maar wat leren ze nu precies in elke groep als het gaat om vermenigvuldigen?

leerlijnen vermenigvuldigen

Je ziet dus dat de basis wordt gelegd in groep 3 met herhaald optellen en dat het in groep 4 echte tafels worden. Meestal begint dat in verhaalvorm en wordt het vervolgens een abstracte keersom. Bijvoorbeeld:

Er zitten 30 dropjes in een zakje en er zijn 6 kinderen. Hoeveel krijgt elk kind? De dropjes worden vervolgens verdeeld over de 6 kinderen en nu zie je dat elk kind 5 dropjes krijgt want; 5+5+5+5+5+5=30 en dus; 6×5=30.

Dit is de basis van de keersommen. Je kind begrijpt nu dat een keersom een herhaalde optelsom is. Hiermee creëer je inzicht in het rekenen.

Werkbladen Groep 3 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 4 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 5 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 6 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 7 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 8 Rekenen (Gratis)

Automatiseren van de tafels

In groep 6 is het de bedoeling dat je kind alle tafels tot en met 10 heeft geautomatiseerd. Dat betekent dat hij de antwoorden van alle keersommen zo kan opnoemen. Vraag je kind maar eens hoeveel 6×4 is? Als hij eerst even naar boven kijkt en een paar seconden moet nadenken, dan weet je dat de som nog niet is geautomatiseerd. Maar als hij meteen 24 roept, dan hoeft hij dus niet na te denken en kan het antwoord zo reproduceren.

Het automatiseren van de tafels is belangrijk om complexere sommen te kunnen uitrekenen. Het helpt als je je kind regelmatig laat oefenen met de tafels want herhaling is de kracht!

Keersommen spelletjes: 8 handige tips

Hieronder geef ik je 8 tips om je kind te helpen bij het leren van de tafels:

  • Op de tablet zijn veel verschillende gratis apps verkrijgbaar. Kijk maar eens welke app jouw kind het meeste aanspreekt
  • Op YouTube staan een aantal liedjes over tafels. Kinderen met ene sterk muzikaal gehoor kunnen zo de tafels makkelijker onthouden
  • Laat je kind alle tafels opschrijven op een mooi gekleurd vel papier en hang deze op
  • Download de gratis flitskaarten waarbij je kind de tafels op zijn eigen niveau kan oefenen.
  • Schrijf elke tafelsom van de tafels tot en met 10 op een klein papiertje. Dus 1×3 komt op een papiertje en 2x 3, enz. Verzamel alle papiertjes in een grote pot. Laat je kind er elke dag een paar uithalen. Als je kind het antwoord meteen roept weet je dat hij deze kent en heeft geautomatiseerd. Laat je kind deze dan heel demonstratief weggooien in de prullenbak: “zo, die ken je en zit nu in je hoofd”
  • Je kunt de tafel die je kind nog moeilijk vindt ophangen op het toilet. Er zijn speciale wc posters maar je kunt er ook voor kiezen om 1 tafel op te hangen en deze te verwisselen zodra je kind de tafel kent
  • Schrijf alle sommen van de tafels tot en met 10 op een kaartje. Flits de kaartjes regelmatig door het kaartje kort te laten zien en weer weg te halen. Hier kun je gratis flitskaarten downloaden. Je kunt de kaartjes ook gebruiken voor een tafel memoryspel. Je hebt dan ook de antwoorden nodig op de kaartjes. Zoek de som en het antwoord bij elkaar. Heb je ze gevonden? Dan mag je het setje houden en nog een keer. Eens kijken wie er wint. Jij of je kind!
  • Laat je kind vertellen welke tafel jij moet gaan opzeggen. Bijvoorbeeld de tafel van 4. Je begint met de tafel op volgorde op te zeggen maar maakt ‘per ongeluk’ een fout. Je kind moet dus heel goed opletten of jij de tafel wel goed opzegt. Hoort hij een fout dan klapt hij één keer in zijn handen en moet je de fout herstellen. Daarna draai je de rollen om en laat je je kind expres een fout maken in de tafel en moet jij aangeven met een klap in je handen wanneer je de fout hoort.

Deze spelletjes zijn vooral bedoeld om de tafels te automatiseren. Pas daarna kan je kind de
volgende stap maken. Het uitrekenen van complexere keersommen waarbij hij moet vermenigvuldigen met grote getallen. Vaak lossen we deze keersommen op met hulp van cijferend vermenigvuldigen. Het zogenaamde onder elkaar rekenen.

Hoe reken je keersommen uit onder elkaar?

Keersommen kun je op verschillende manieren onder elkaar uitrekenen: cijferend en kolomsgewijs.

Cijferend vermenigvuldigen

Nu wordt het al wat lastiger. Want hoe leg je je kind het cijferend vermenigvuldigen uit? Vaak heb je in de loop der jaren je eigen manier aangeleerd en wil je die manier ook overbrengen op je kind. Om te voorkomen dat je kind in de war raakt van jouw manier en de manier waarop er tegenwoordig cijferend wordt vermenigvuldigd, legt Laura je in onderstaande video uit hoe het zit:

Een andere manier om complexe keersommen uit te rekenen is het zogenaamde kolomsgewijs rekenen.

Kolomsgewijs vermenigvuldigen

Bij kolomsgewijs vermenigvuldigen wordt net als bij cijferend vermenigvuldigen de som onder elkaar gezet. Alleen nu wordt de som onder elkaar gezet waarbij er wordt gesplitst in eenheden, tientallen, honderdtallen enz. Bijvoorbeeld;

kolomsgewijs rekenen

Kolomsgewijs rekenen ziet er misschien makkelijker uit dan cijferend optellen maar bij het rekenen met hele grote getallen wordt de som erg lang en is je kind uiteindelijk veel meer tijd kwijt.

Handig vermenigvuldigen

In de Cito-toets komt het wel eens voor dat je kind moet vermenigvuldigen met grote getallen zonder een hulpblaadje (hoofdrekenen). Dan is het fijn als je kind heeft geleerd hoe hij handig kan vermenigvuldigen.

Als je moet vermenigvuldigen met grote getallen en dit zijn ronde getallen ( bijvoorbeeld 20, 300, 8000) dan is dat niet heel moeilijk, als je de tafels maar goed kent.

Bijvoorbeeld;
5 x 3 =15
5 x 30 = 150
5 x 300 = 1500
5 x 3000 = 15000

Een handige tip hierbij is dat je de nullen in de som kan optellen. Wat bedoelen we hiermee? Kijk naar de volgende voorbeeldsom: 40 x 600 =

Door het tafels oefenen weet ik: 4 x 6  = 24. Achter de 4 staat 1 nul en achter de 6 staan 2 nullen. In mijn antwoord zet ik dus 3 nullen.
40 x 600 = 24000

Een andere manier om uit je hoofd te vermenigvuldigen met iets grotere getallen is door de getallen te splitsen.
4 x 27 =
4 x 20 = 80
4 x 7 = 28
80 + 28  = 108

Wil je oefenen met cijferend vermenigvuldigen en met handig rekenen? Bekijk dan de oefenboeken rekenen met kale sommen en redactiesommen met vermenigvuldiging.

Keersommen met breuken

In groep 8 wordt je kind flink uitgedaagd in het vermenigvuldigen met breuken. Ik kan me voorstellen dat je zelf ook nog wel eens moet nadenken hoe dat ook alweer zat. Onderaan deze alinea vind je een PDF met daarin een overzicht hoe het vermenigvuldigen met breuken ook alweer moet, zodat jij je kind goed kan helpen wanneer hij moeite heeft met deze sommen.

Heb je meer uitleg nodig, dan verwijs ik je graag naar het artikel over vermenigvuldigen met breuken.

je kunt het schema ook downloaden en eventueel ophangen in de kamer van je kind, boven zijn bureau, als geheugensteuntje:
Download het schema als PDF-bestand

Lukt het (nog) niet?

Het kan zijn dat je kind het rekenen erg moeilijk vindt. Meestal ontdek je dat al vroegtijdig. Als je kind in groep 3 zit heb je snel in de gaten wat je kind al goed lukt en wat moeite kost. Ondersteun je kind zoveel mogelijk zodra je signaleert dat het moeite heeft met rekenen. Help je kind met het oefenen met tafels. Praat met de juf over waar ze in de klas mee bezig is en vraag of je thuis extra kunt oefenen. Zo kun je voorkomen dat je kind een achterstand oploopt.

Ondanks deze extra inspanning kan je kind blijvend moeite hebben met het rekenen. Dat merk je bijvoorbeeld als de tafels maar niet worden geautomatiseerd. Of hij begrijpt niet goed hoe hij die moeilijke keersommen nu het beste kan uitrekenen. Kinderen met dyslexie hebben bijvoorbeeld vaak moeite met automatiseren.

Vaak mag je kind dat wel hulpmiddelen gebruiken zoals een tafelkaart. Als je merkt dat je kind last heeft van de moeite die hij heeft bij het rekenen, praat er dan over. Kinderen kunnen namelijk rekenangst ontwikkelen als ze te weinig succeservaringen opdoen tijdens het rekenen. Ze ervaren dat ze niet zo goed zijn als andere kinderen in de klas en kunnen op den duur vastraken in hun eigen negatieve gedachten. Dit noemen we een fixed mindset.

Als je als ouder signaleert dat dit aan de hand is is het heel belangrijk dat je hier zowel met je kind als met de leerkracht over praat. Wil je meer weten over rekenangst bij kinderen dan kun je in dit artikel meer lezen: Wat alle ouders moeten weten over rekenangst.

Niet elk kind vindt rekenen leuk. Maar je kunt het wel leuker maken door spelenderwijs te oefenen. Gelukkig zijn er veel leuke oefenboeken te verkrijgen waarbij je kind het rekenen weer leuk gaat vinden. Zorg ervoor dat je oefenboeken aanschaft die je kind net even uitdagen. Dus niet te moeilijk maar ook zeker niet te makkelijk. Zo werk je samen aan de rekenontwikkeling van je kind.

Werkbladen Groep 3 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 4 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 5 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 6 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 7 Rekenen (Gratis)

Werkbladen Groep 8 Rekenen (Gratis)

Marja Wouda

Marja (MSEN) is Remedial Teacher, Intern Begeleider, Kindercoach en behaalde een Bachelor of Education (PABO) en een Master SEN.

Gerelateerde artikelen

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *