Hoe help je een kind met ADHD? Wetenschap, voeding en emotionele verklaringen

Je wilt je kind graag helpen om zich goed te ontwikkelen, maar waar begin je als er sprake is van (een vermoeden van) ADHD? Veel ouders zien door de bomen het bos niet meer. De een adviseert medicatie, de ander zweert bij een speciaal dieet en weer een ander kijkt naar emotionele blokkades. Wat klopt er nu wel en niet? Hoe kom je erachter wat bij jouw kind past?

In dit artikel zetten we 3 invalshoeken op een rij, gebaseerd op de actuele wetenschappelijke richtlijnen en onderzoeken.

1. Wat is ADHD volgens de reguliere wetenschap?

In de reguliere zorg (zoals bij de huisarts en de jeugd-GGZ) wordt ADHD gezien als een neurobiologische ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de hersenen van het kind, met name de gebieden die gaan over planning, afremmen en werkgeheugen, zich net even anders ontwikkelen.
Het kind

• heeft daardoor moeite met het vasthouden van de aandacht,
• is snel afgeleid of
• vertoont druk en impulsief gedrag.

Welke symptomen komen vaak voor bij ADHD?

In de praktijk kan ADHD er zo uitzien:

• rusteloos wiebelen in de schoolbank
• altijd voor de beurt praten en constant doorratelen
• gemakkelijk eenvoudige klusjes vergeten of schoolspullen kwijtraken
• alles om zich heen vergeten als ze iets heel erg interessant vinden (hyperfocus)

Daarnaast hebben veel kinderen met ADHD ook last van bijkomende uitdagingen, zoals:

• leerproblemen (zoals moeite met lezen of rekenen)
• gedragsproblemen: moeite om zich aan te passen aan het rustige tempo van klasgenoten, of grenzen overschrijden (ook als de leerkracht die wel stelt)

Is ADHD erfelijk of speelt de omgeving ook een rol?

Wetenschappelijke onderzoekers zijn het erover eens dat ADHD ontstaat door een samenspel van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren. Het is dus niet simpelweg een ‘kapot brein’, maar een wisselwerking. Als de omgeving (zoals school of thuis) te veel eisen stelt die niet bij het kind passen, worden de problemen vaak groter.

Download onze gratis oefenbladen

Je krijgt van ons de oefenbladen en een wekelijkse e-mail met uitleg en tips voor de groep van jouw kind. Zo kun je jouw kind echt goed helpen.

Werkbladen downloaden

Hoe kun je een kind met ADHD thuis en op school helpen?

• Stap 1: Begrip en voorlichting (psycho-educatie). Leer hoe het brein van je kind werkt. Begrijpen dat het gedrag onvermogen is en geen onwil, doorbreekt vaak al een negatieve spiraal thuis.
• Stap 2: Pas de omgeving aan. Wetenschappelijke richtlijnen adviseren primair om de omgeving te structureren, in plaats van direct het kind te willen veranderen. Denk aan oudertrainingen of begeleiding voor de leerkracht op school.
• Stap 3: Medicatie als ondersteuning. Pas als gedragsmatige aanpassingen niet genoeg helpen en het kind vastloopt, kan medicatie worden overwogen om de concentratie te verbeteren en de onrust te dempen.

2. Heeft voeding invloed op ADHD-symptomen?

Kan een kind druk of ongeconcentreerd worden van wat het eet? Jarenlang werd dit weggewuifd, maar inmiddels is de rol van voeding een belangrijk wetenschappelijk thema. Vooral het werk van dr. Lidy Pelsser heeft hier veel aan bijgedragen.

Wat is het RED-dieet van dr. Lidy Pelsser?

Uit de beroemde INCA-studie (gepubliceerd in The Lancet in 2011) bleek dat bij zo’n 60% van de onderzochte kinderen de ADHD-symptomen aanzienlijk verminderden na het volgen van een zogenoemd ‘RED-dieet’ (Restricted Elimination Diet). Dit is een streng, tijdelijk dieet waarbij het kind slechts een paar veilige voedingsmiddelen eet (zoals onder andere rijst, kalkoen, groente en peer) om te testen of het gedrag verbetert. Het idee is dat ADHD bij deze groep eigenlijk een overgevoeligheidsreactie van het lichaam is.

Onderzoek (de TRACE-studie) laat zien dat een eliminatiedieet in de praktijk soms lastig is vol te houden. Een algemeen gezond dieet met veel water, groente en onbewerkt voedsel werkte op de lange termijn voor veel kinderen ook heel goed en is makkelijker vol te houden. (Let op: het RED-dieet wordt niet gebruikt tijdens de TRACE-studie.)

3. Alternatieve visies op ADHD en gedrag

Sommige ouders zoeken de oorzaak van het gedrag in een hele andere hoek, zoals de ‘Nieuwe Germaanse Geneeskunde’ of de 5 biologische natuurwetten, ontdekt door Dr. Ryke Geerd Hamer.

In deze visie wordt ADHD niet gezien als een stoornis of een foutje van de natuur, maar als een zinvol biologisch overlevingsprogramma. Volgens deze theorie ontstaat het gedrag door een onverwerkte emotionele conflictschok (een trauma). Hyperactiviteit wordt dan bijvoorbeeld gezien als een uiting van een ‘motorisch conflict’ (het gevoel klem te zitten of te willen vluchten) en onoplettendheid als een reactie op angst of dreiging. De behandeling richt zich binnen deze visie puur op het opsporen en oplossen van dit emotionele conflict, zonder medicatie.
(Deze theorie wordt door de reguliere medische wetenschap niet ondersteund.)

Welke aanpak past bij jouw kind met ADHD?

Ik hoop dat dit artikel je aanzet tot het doen van je eigen onderzoek. Welke invalshoek past het beste bij jou als ouder en bij jouw kind? Zijn er andere opvattingen die je aanspreken? Onderzoek, lees, voel, kijk.

En raadpleeg bij klachten of diagnoses altijd een erkende (kinder)arts, orthopedagoog of psychiater.

Veelgestelde vragen over ADHD bij kinderen

Kan voeding ADHD veroorzaken?

Onderzoekers ontdekken steeds meer over de link tussen voeding en gedrag. Het is een ingewikkeld onderwerp. Aan de ene kant zien we in onderzoek (zoals de BRAIN-studie) dat bij een deel van de kinderen de ADHD-klachten veel minder worden als zij een streng, tijdelijk dieet volgen. Bij hen lijkt bepaald eten het drukke gedrag dus echt uit te lokken. Aan de andere kant is er volgens het RIVM en de officiële zorgrichtlijnen nog niet genoeg bewijs om te zeggen dat dit voor elk kind geldt.

Is ADHD een hersenstoornis?

In de gewone zorg wordt ADHD een ‘neurobiologische ontwikkelingsstoornis’ genoemd. Toch plaatst het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie hier een belangrijke kanttekening bij: we kunnen medisch gezien eigenlijk niet spreken van een echte hersenstoornis. Er is namelijk niet 1 specifieke afwijking in de hersenen gevonden die voor iedereen met ADHD geldt. Het is eerder een variatie in hoe de hersenen zich ontwikkelen. Kijken we naar de theorie van de 5 biologische natuurwetten, dan wordt het idee van een ‘stoornis’ of een ‘foutje’ zelfs helemaal losgelaten. In die visie zijn de hersenen niet stuk, maar reageren ze met een logisch en zinvol overlevingsprogramma op een nare gebeurtenis of emotionele schok.

Helpt medicatie altijd bij ADHD?

Nee, medicatie is geen wondermiddel en het ‘geneest’ ADHD niet. Volgens de medische richtlijnen kunnen medicijnen (zoals methylfenidaat) op de korte termijn wel goed helpen om de onrust te verminderen en de concentratie te verbeteren. Maar dat de medicatie ook op de lange termijn goed werkt, is eigenlijk niet bewezen. Ook werkt medicatie niet bij elk kind even goed en kunnen er vervelende bijwerkingen zijn, zoals slecht slapen of minder trek in eten. Daarom is medicatie in de zorg nooit de enige behandeling. Het wordt pas geadviseerd als aanpassingen thuis en op school echt niet genoeg helpen.

Kunnen trauma’s ADHD-achtig gedrag veroorzaken?

Ja, absoluut. Zowel de gewone zorg als de alternatieve visies zien dat heftige of nare gebeurtenissen een grote rol spelen. Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie legt uit dat druk, afgeleid of impulsief gedrag een directe reactie kan zijn op bijvoorbeeld problemen in het gezin, gepest worden of een trauma (PTSS). Binnen de alternatieve theorie van de 5 biologische natuurwetten is dit zelfs de absolute kern: een onverwerkt trauma (een emotionele ‘conflictschok’) wordt daarin gezien als dé oorzaak die het onrustige of dromerige gedrag aanzet.

Wat is de beste behandeling voor ADHD bij kinderen?

Omdat elk kind anders is, is er niet 1 perfecte aanpak die voor iedereen werkt. De officiële richtlijnen voor artsen adviseren om altijd bij de basis te beginnen: leer hoe het brein van je kind werkt en pas de omgeving thuis en in de klas positief aan. Pas als dat niet genoeg helpt, wordt er gekeken naar gedragstherapie of eventueel medicatie. Voor jonge kinderen onder de zes jaar wordt medicatie standaard afgeraden. Ouders die liever een andere weg kiezen, kunnen (onder begeleiding) uitzoeken of hun kind goed reageert op een aangepast, gezond voedingspatroon of ze kunnen samen werken aan het oplossen van nare emoties of stress in het gezin. De ‘beste’ aanpak is de aanpak die op dit moment de meeste rust, verbinding en groei voor jouw kind en jullie gezin oplevert!

Bronnen

Deel 1: De wetenschappelijke en medische hoek

Voor dit deel is geput uit de meest recente, onafhankelijke kwaliteitsrichtlijnen die in Nederland en België worden gebruikt door (huis)artsen en psychiaters.

• Akwa GGZ. (2019). Zorgstandaard ADHD. GGZ Standaarden. 
• Emmers, E., Loix, I., Van Liefferinge, D., & Danckaerts, M. (2023). Evidence-based update van het Belgische ADHD-zorgpad: een systematische review. Tijdschrift voor Psychiatrie.
• Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie. (z.d.). ADHD bij kinderen en adolescenten: Praktijkstandaard. 
• Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). (2026). NHG-Standaard ADHD. 

Deel 2: De invloed van voeding 

Omdat de originele studies (zoals van dr. Pelsser en de TRACE-studie) in het Engels zijn, leunt deze Nederlandse lijst op de vertaling daarvan door medische instituten en het RIVM en de EBRO-module (evidence-based richtlijnontwikkeling) over diëten.

• Akwa GGZ. (2019). Zorgstandaard ADHD: EBRO Module Dieet. 
• Former, M. (2013). Verband voeding en ADHD volgens RIVM onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd. Voeding & Visie / RIVM Rapport 350021003. 
• Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM). (2021). Rapportage Analyse ADHD-richtlijnen.
• Wageningen University & Research. (z.d.). De BRAIN-studie: groot onderzoek naar het werkingsmechanisme van het fewfoods-dieet bij kinderen met ADHD. Pelsser RED Centrum. 
• Project TRACE. (z.d.). Dieet & voeding bij ADHD. Geraadpleegd op 20 mei 2026, van https://www.project-trace.nl/.
• Pelsser RED Centrum. (z.d.). Relatie tussen voeding en ADHD bij kinderen. Geraadpleegd op 20 mei 2026, van https://www.adhdenvoeding.nl/.

Deel 3: De 5 biologische natuurwetten

Eybl, B. (2024). Zielsoorzaken van ziekte. Naar de 5 biologische natuurwetten, ontdekt door Dr. med. Mag. theol. Ryke Geerd Hamer (Vert. F. van der Lijn). Ibera Verlag.

Bekijk ook:

• Wat is dyscalculie?
• Stress bij leerproblemen
• 3 tips om een kind met leerproblemen te begeleiden

Over de auteur

Carola de Koning, BEd

Carola heeft ervaring opgedaan als bijlesjuf, kindercoach en als leerkracht in het basisonderwijs. Ze is expert in toetsstress rondom toetsen van IEP, Leerling in beeld (Cito) en de Doorstroomtoets.

Over Carola