De gebiedende wijs is een zinsvorm waarin je iemand direct een opdracht of bevel geeft. Het is een krachtige manier van communiceren die je direct aanspreekt. Wanneer iemand zegt: “Haal even gauw een doekje!”, voel je je meteen aangesproken en […] Lees verder
Werkwoordspelling Compleet – met Videobijles en Kwartet Werkwoordspelling
Werkwoordspelling – Videobijles en oefenboek
Waardering 5 uit 5
"Ik ben gepensioneerd leerkracht. Ik bestelde het oefenmateriaal voor groep 7. Mijn kleindochter die in groep 7 zit wil graag met mij oefenen. Vooral begrijpend lezen en ook rekenen. We werken graag met jullie boeken! Ik merk dat ze goed gemotiveerd raakt. Hoewel het natuurlijk altijd lastig blijft om tijd te vinden voor extra hulp. Gelukkig speelt ze nog graag en heeft ze een vol schema met sporten e.d. Extra belangrijk dus dat we de tijd die er is efficiënt kunnen gebruiken. Dat lukt dankzij jullie materiaal."
Voorbeelden van de gebiedende wijs zijn: “Kom hier!”, “Maak je huiswerk”, “Eet je bord leeg” en “Luister goed”. Je herkent deze zinnen doordat ze beginnen met een werkwoord, geen onderwerp bevatten en een directe opdracht of verzoek uitdrukken. In recepten zie je vaak zinnen als ‘Voeg de suiker toe’ of ‘Roer het mengsel goed door’.
Is gebiedende wijs met of zonder t?
De gebiedende wijs schrijf je altijd zonder t aan het einde, ook bij werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt. Je gebruikt namelijk de ik-vorm van het werkwoord. Dus: “Word wakker” (niet: “Wordt wakker”), “Houd vol” (niet: “Houdt vol”) en “Vind een oplossing” (niet: “Vindt een oplossing”). Dit is een belangrijke spellingregel die veel verwarring kan voorkomen.
Wat is de gebiedende wijs van zijn?
De gebiedende wijs van het werkwoord ‘zijn’ is ‘wees’. Bijvoorbeeld: “Wees stil”, “Wees voorzichtig” of “Wees niet bang”. Dit is een onregelmatige vorm die niet van de stam ‘ben’ komt. Het is een van de uitzonderingen die je moet onthouden, net zoals de gebiedende wijs van ‘hebben’ (“Heb geduld”) en ‘gaan’ (“Ga zitten”).
Is het dwingend of gebiedend?
In de taalkunde gebruiken we de term ‘gebiedende wijs’ en niet ‘dwingende wijs’. Hoewel de gebiedende wijs inderdaad dwingend kan klinken, kan de toon variëren van een streng bevel tot een vriendelijk verzoek. De grammaticale term blijft echter ‘gebiedende wijs’ of ‘imperatief’, ongeacht hoe dwingend de zin in de praktijk overkomt.
Hoe weet ik of de uitleg in de videobijlessen aansluit bij school?
Onze videobijlessen zijn ontwikkeld door onderwijsexperts en sluiten volledig aan bij de lesstof op school. De uitleg over de gebiedende wijs volgt dezelfde methode die op school wordt gebruikt, waardoor er geen verwarring ontstaat. Dit voorkomt ‘zo-doet-de-juf-het-niet’-discussies en zorgt voor een consistente leeraanpak die kinderen herkennen.
Waar kan ik de volledige videobijles bestellen?
Veel video’s op onze website zijn volledig gratis te bekijken. Bij video’s met ‘Bekijk gratis preview’ is alleen een korte versie beschikbaar. Wil je toegang tot de volledige videobijles over de gebiedende wijs? Dan kun je het bijpassende pakket naar keuze bestellen via de voorbeeldvideo-pagina of in onze shop.
Is alleen een videobijles genoeg of heeft mijn kind ook oefenmateriaal nodig?
De videobijles helpt je kind om de gebiedende wijs goed te begrijpen, maar oefenen is net zo belangrijk. Daarom raden we aan om het bijpassende oefenboek erbij te bestellen. Hiermee kan je kind niet alleen online oefenen met de videolessen, maar ook offline aan de slag om het geleerde in de praktijk toe te passen.
Kan mijn kind de videobijles in zijn eigen tempo volgen?
Ja! Je kind kan zelf bepalen wanneer en hoe vaak hij of zij de videobijles over de gebiedende wijs bekijkt. De lessen zijn een jaar lang beschikbaar en kunnen op elk moment gepauzeerd of herhaald worden. Zo kan je kind in zijn eigen tempo leren en moeilijke onderdelen vaker bekijken tot ze goed begrepen worden.
Hoe werkt de betaling en zit ik ergens aan vast?
Je betaalt eenmalig voor de pakketten met videobijles en krijgt direct toegang voor een jaar. Er is geen abonnement en dus geen gedoe met opzeggen. Na betaling kun je de lessen zo vaak bekijken als je wilt, zonder verdere verplichtingen. Dit geeft je de flexibiliteit om het lesmateriaal te gebruiken wanneer het jou en je kind het beste uitkomt.
Hoe kan ik mijn kind helpen met het herkennen van de gebiedende wijs?
Help je kind door samen naar zinnen te kijken en te controleren of ze aan de drie kenmerken voldoen: ze beginnen met een werkwoord, hebben geen onderwerp in de zin, en je kunt er in gedachten ‘jij’ bij denken. Laat je kind oefenen door zinnen te veranderen van gewone zinnen naar de gebiedende wijs. Bijvoorbeeld: “Jij maakt je huiswerk” wordt “Maak je huiswerk”.
De gebiedende wijs is een zinsvorm waarin je iemand direct een opdracht of bevel geeft. Het is een krachtige manier van communiceren die je direct aanspreekt. Wanneer iemand zegt: “Haal even gauw een doekje!”, voel je je meteen aangesproken en weet je dat er actie van je verwacht wordt.
In de gebiedende wijs spreek je iemand rechtstreeks aan zonder dat je het onderwerp ‘jij’ of ‘jullie’ expliciet noemt. Het werkwoord (de persoonsvorm) staat altijd aan het begin van de zin.
Hoe herken je de gebiedende wijs?
De gebiedende wijs herken je aan drie belangrijke kenmerken:
De zin begint altijd met de persoonsvorm. Het werkwoord staat direct aan het begin van de zin, zonder onderwerp ervoor.
Er staat geen onderwerp in de zin. Het onderwerp ‘jij’ of ‘jullie’ wordt weggelaten, maar is wel impliciet aanwezig.
Je kunt in gedachten het woord ‘jij’ erbij denken. Test dit door het woord ‘jij’ na de persoonsvorm te plaatsen. Als de zin dan logisch klinkt (al is het dan geen gebiedende wijs meer), was het een gebiedende wijs.
Voorbeelden van de gebiedende wijs:
Werk eens door. → Werk jij eens door.
Leg de spullen weg. → Leg jij de spullen weg?
Maak de opdracht. → Maak jij de opdracht?
Kom hier! → Kom jij hier!
Doe de deur dicht. → Doe jij de deur dicht.
Waar vind je de gebiedende wijs?
De gebiedende wijs komt in het dagelijks leven vaak voor. Je vindt deze zinsvorm bijvoorbeeld in:
Recepten: Voeg de bloem toe aan het mengsel.
Instructies: Druk op de rode knop om te starten.
Handleidingen: Sluit het apparaat aan op het stopcontact.
Verzoeken: Help me even met deze tas.
Waarschuwingen: Pas op voor de hond!
Aanwijzingen: Neem de tweede afslag op de rotonde.
Hoe spel je de persoonsvorm in de gebiedende wijs?
De spelling van de persoonsvorm in de gebiedende wijs volgt een duidelijke regel: je gebruikt altijd de ik-vorm van het werkwoord, ook al denk je het onderwerp ‘jij’ erbij.
Dit komt doordat je, wanneer ‘jij’ achter de persoonsvorm staat, altijd de ik-vorm van het werkwoord gebruikt.
Voorbeelden:
Werk → Werk eens door.
Leg → Leg de spullen weg.
Maak → Maak de opdracht.
Loop → Loop rechtdoor.
Schrijf → Schrijf dit op.
Let op werkwoorden met een d
Bij werkwoorden waarvan de stam eindigt op een d, moet je extra opletten. Soms hoor je niet goed of er een t achter de ik-vorm moet. In de gebiedende wijs schrijf je altijd alleen de ik-vorm, dus zonder t.
Voorbeelden:
Houden → ik houd → Houd je mond! (niet: Houdt je mond!)
Worden → ik word → Word lid van onze club. (niet: Wordt lid)
Vinden → ik vind → Vind je eigen weg. (niet: Vindt je eigen weg)
Antwoorden → ik antwoord → Antwoord eerlijk. (niet: Antwoordt eerlijk)
Rijden → ik rijd → Rijd voorzichtig! (niet: Rijdt voorzichtig!)
Let op hoofdletters
Omdat de persoonsvorm in de gebiedende wijs altijd aan het begin van de zin staat, schrijf je deze met een hoofdletter. Dit is een algemene spellingregel: het eerste woord van een zin begint met een hoofdletter.
Voorbeelden:
Ren naar de overkant.
Vermijd die slechte wegen zo lang mogelijk.
Luister goed naar wat ik zeg.
Bel me morgen.
Vergeet niet je huiswerk te maken.
Oefenen met de gebiedende wijs
Om je kind te helpen de gebiedende wijs goed te begrijpen, kun je samen oefenen met het herkennen en maken van deze zinnen. In de video hierboven worden verschillende voorbeelden gegeven en wordt stap-voor-stap uitgelegd hoe je de gebiedende wijs herkent en spelt.
Praktische oefentips voor thuis:
Laat je kind een recept schrijven in de gebiedende wijs.
Maak samen een speurtocht met aanwijzingen in de gebiedende wijs.
Speel een spelletje waarbij je kind opdrachten moet geven aan anderen.
Laat je kind in een tekst alle zinnen in de gebiedende wijs onderstrepen.
Oefen met werkwoorden waarvan de stam eindigt op een d, zoals houden, worden, vinden.
Wil je kind meer oefenen met de gebiedende wijs en andere onderdelen van werkwoordspelling? Dan is het pakket Werkwoordspelling – Videobijles en oefenboek iets voor jullie. Hierin vind je een uitgebreid oefenboek en videobijlessen die aansluiten bij de lesstof op school.
Beter scoren met rekenen? Download nu de gratis oefenbladen!
Door Judith Kimenai, BEd
