Mijn kind heeft de oefenboeken gekregen, maar het resultaat verbetert niet. Wat nu?

Het kan frustrerend zijn als je kind oefent met extra materiaal, maar je weinig of geen vooruitgang ziet. Toch is dat in veel gevallen goed te verklaren.

Een belangrijke vraag is altijd: sluit het niveau van het oefenmateriaal aan bij het niveau van je kind? Dit is cruciaal. Als het materiaal te moeilijk is of als er nog hiaten zijn in de basisvaardigheden, dan kan een kind de stof vaak nog niet goed begrijpen. Oefenen wordt dan al snel het herhalen van antwoorden zonder echt inzicht en dat levert weinig leerwinst op.

Sterker nog: als die basis niet op orde is, kan een achterstand soms zelfs groter worden in plaats van kleiner.

Eerst het juiste niveau en de basis op orde

Effectief oefenen begint dus niet met ‘meer doen’, maar met goed kijken waar je kind staat. Pas daarna kun je gericht werken aan verbetering. Dat betekent:

1. aansluiten bij wat je kind al beheerst
2. eerst eventuele hiaten in de basis wegwerken
3. daarna stap voor stap verder bouwen

Zo krijgt je kind weer grip op de stof en ontstaat er ruimte om echt te leren.

Oefenen in de zone van de naaste ontwikkeling

Leren werkt het beste in de zogenoemde zone van de naaste ontwikkeling: het niveau waarop een kind iets nog niet zelfstandig kan, maar wel met begeleiding.

In die zone is de stof:

1. uitdagend, maar niet te moeilijk
2. haalbaar met uitleg en ondersteuning
3. geschikt om stap voor stap te groeien

Is het materiaal te makkelijk, dan leert een kind weinig nieuws. Is het te moeilijk, dan ontstaat vaak frustratie en valt het leren stil.

Oefenblad

Wijzer – Hoe help je jouw kleinkind op de basisschool? (PDF)

Download

Oefenblad

Wijzer – Hoe help je jouw kind op de basisschool? (PDF)

Download

Samen oefenen aan de keukentafel maakt het verschil

Bij Wijzer over de Basisschool gaan we uit van samen oefenen: ouder en kind aan de keukentafel. En dat is niet toevallig.

Begeleiding en feedback zijn net zo belangrijk als het niveau van het materiaal zelf.

Door samen te oefenen:

1. kun je direct uitleg geven waar iets niet duidelijk is
2. help je je kind om fouten te begrijpen in plaats van alleen te verbeteren
3. bouw je stap voor stap aan inzicht en zelfvertrouwen

Alleen een oefenboek geven, zelfs met antwoorden achterin, is vaak niet genoeg. Juist het gesprek, de uitleg en de feedback zorgen ervoor dat een kind echt leert.

Oefenblad

Oefenbladen Cito/IEP-toets Groep 6 (Gratis)

Download

Oefenblad

Oefenbladen Doorstroomtoets Groep 8 (Gratis)

Download

Kortom

Als een kind niet vooruitgaat, ligt dat dus zelden aan te weinig oefenen, maar vaak aan:

1. een mismatch in niveau
2. nog aanwezige hiaten in de basis
3. of te weinig begeleiding tijdens het oefenen

Wanneer die drie op elkaar zijn afgestemd, wordt oefenen weer effectief én betekenisvol.

Bronnen

• Bolhaar, J., Houkes-Hommes, A., & Van der Ven, K. (2018). Effectieve interventies leerachterstanden in het primair onderwijs (CPB Notitie). Centraal Planbureau.
• Breuer, T., Van Wetten, S., Stolp, T., De Wolf, I., Naaijkens, E., & Bootsma, M. (2021). Extra lessen om leerachterstanden aan te pakken. Education Lab Netherlands.
• Dussel, D., Kirschner, P. A., Langerak, P., Ruijssenaars, W., Versfelt, J., & Zonnenberg, L. (2022). Acht praktische handvatten op school en in de les voor beter rekenonderwijs. Stichting leerKRACHT.
• Goossens, S. (2025, 2 december). Growth mindset: hype of wondermiddel? Klasse. 
• Kerpel, A. (2014). Slim maar… Hoe je executieve functies kunt versterken. Wij-leren.nl. 
• Noteboom, A., Van Os, S., & Versteeg, B. (2012). Checklist ‘Verantwoord kiezen voor fundamenteel rekenniveau 1F’. SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling).
• Van der Vegt, A. L. (2022, 28 maart). Stap voor stap op weg naar zelfregulatie. Onderwijskennis (NRO). https://www.onderwijskennis.nl/node/7535
• Van Wetten, S., Breuer, T., Naaijkens, E., & Bootsma, M. (z.d.). Praktijkkaart – Ouders betrekken bij oefenen. Education Lab Netherlands / Universiteit Maastricht.

Over de auteur

Carola de Koning, BEd

Carola heeft ervaring opgedaan als bijlesjuf, kindercoach en als leerkracht in het basisonderwijs. Ze is expert in toetsstress rondom toetsen van IEP, Leerling in beeld (Cito) en de Doorstroomtoets.

Over Carola