Download nu de GRATIS Oefenbladen Rekenen
Toegang

Page content

Spelling Groep 4

Spelling Groep 4

Foutloos spellen is een belangrijke vaardigheid om je goed te kunnen uitdrukken. Maar hoe maak je van jouw kind een goede speller? In de meeste talen is spellen moeilijker dan lezen.

Gratis Werkbladen Spelling Groep 4
Vul je naam en e-mailadres in en ontvang de gratis oefenbladen spelling (PDF)
Je gegevens zijn 100% veilig

Bij lezen begin je bij letters, daaraan koppel je klanken en achterhaal je de betekenis. Bij spellen moet je vanuit woorden klanken onderscheiden en daaraan letters koppelen. Dit zijn tegenovergestelde activiteiten in het brein. De basis van vaste klank-letterkoppelingen is nodig om daarna alle uitzonderingen op dat basisprincipe te begrijpen en toe te passen. Kennis van de juiste spellingregels biedt je de mogelijkheid om je beter te concentreren op de inhoud van een tekst.

De kern van het leren spellen is dat je een woord wel kunt horen of denken, maar nog niet weet hoe je het moet schrijven of typen. Het leerproces bij spellen omvat het leren van de vaardigheid om klanken om te zetten in letters op de juiste plaats. Deze vaardigheid is nodig om het geleerde ook toe te kunnen passen bij andere dan de aangeboden woorden. Dat is wat kinderen door spellinglessen moeten bereiken.

groep 4 spellingDe nadruk tijdens de spellingles ligt op de instructie en de begeleide inoefening. Instructie is essentieel voor effectief spellingonderwijs. Begeleide inoefening geeft de mogelijkheid tot het geven van feedback en het controleren of de gestelde doelen zijn bereikt.

De klanken zijn het uitgangspunt bij het leerproces. Als je jouw kind begeleidt, is het van belang om duidelijk aan te geven wat klanken en letters zijn en hoe die genoemd worden. De klanken van de woorden bepalen de keuze van de letters. Aan de hand van klanken moet jouw kind leren herkennen hoe de klanken zijn te koppelen aan letters. Dit betekent oefenen met stappen die van de klanken naar de letters moeten leiden.

stap 1: jouw kind hoort het woord
stap 2: jouw kind herkent de (klank) structuur
stap 3: jouw kind kent de spellingcategorie met bijbehorende regel en schrijft het woord op
stap 4: jouw kind controleert of het woord correct is geschreven

Er wordt gebruik gemaakt van spellingcategorieën. Dit houdt in dat er steeds een bepaalde groep woorden aan bod komt waarvoor dezelfde regels gelden. De spellingregel is eenvoudig te onthouden en geldt als oplossingsstrategie waarmee je alle denkbare woorden op de goede manier kunt schrijven.

Een voorbeeld van een spellingcategorie is:

Woorden met -ng of -nk

De spellingregel is:

Je hoort één klank: ng
Je schrijft twee letters: ng

Je hoort één klank: ngk
Je schrijft twee letters: nk

Bijvoorbeeld woorden zoals slang, bang, vonk en bank.

Uit onderzoek blijkt dat het oefenen van het hele woord uit het hoofd het beste is. Zo worden de woorden beter onthouden. Een effectieve spellingles is een dictee volgens bovenstaande stappen. In het dictee komen alle aangeboden spellingregels terug. Directe feedback in de vorm van herstellen van fouten en complimenten zijn heel belangrijk evenals herhaling.

Tip

Maak met jouw kind elke dag een klein dictee, bijvoorbeeld vlak voor het eten. Maak enkele grappige zinnen met de te leren woorden. Laat de zin opschrijven en kijk het samen na, waarbij jouw kind de spellingcategorie en -regel herhaalt. Is het niet goed, dan laat je de juiste schrijfwijze zien en herhaal je het de volgende dag nog een keer. Spel(l)enderwijs wordt geleerd!

In groep 4 worden de volgende woorden behandeld:

  • Luisterwoordenluisterwoorden
    Sommige woorden schrijf je zoals je ze uitspreekt. Dit noemen we klankzuivere woorden of luisterwoorden. Sommige woorden worden verkeerd geschreven, omdat men ze verkeerd uitspreekt, bijvoorbeeld zaddoek (zakdoek) of tuuk (tuurlijk). Voorbeelden van luisterwoorden zijn: gras, kat en boek.
  • Regelwoordenregelwoorden
    Van een regelwoord weet je hoe je het moet schrijven, omdat het volgens een bepaalde regel moet. Bijvoorbeeld samenstellingen (tafel + poot = tafelpoot), de verlengingsregel (hond schrijf je met een d, want in het meervoud is het honden) of lange eindklanken (een woord dat eindigt met een lange klank schrijf je met één klinker: zo, ga en nu. Behalve als het eindigt op een e, zoals mee of ree).
  • Weetwoordenweetwoorden
    Ook zijn er woorden waar geen regels voor bestaan. Zulke woorden moet je uit je hoofd leren schrijven. Denk hierbij aan woorden zoals rauw/rouw en meiden/mijden.

Cito spelling M4 spellingcategorieën

spelling-groep4-eerstehelft
In de Cito toets spelling die in januari in groep 4 wordt afgenomen (deze toets staat ook wel bekend als Spelling M4) komen de volgende spellingcategorieën aan bod:

  1. Mmkm-woorden en mkmm-woorden (met één lettergreep). De ‘m’ staat voor ‘medeklinker’ en de ‘k’ voor klinker. Voorbeelden: trap of kast.
  2. Mmkmm-woorden (met één lettergreep). Voorbeelden: start en plant.
  3. Woorden met een tussenklank die niet geschreven wordt (met één lettergreep). Voorbeelden: melk en kerk.
  4. Woorden met meer dan twee medeklinkers na elkaar (met één lettergreep). Voorbeelden: straat en borst.
  5. Woorden met sch- of schr (met één lettergreep). Voorbeelden: schaar en schrik.
  6. Woorden met –ng of –nk (met één lettergreep). Voorbeelden: lang en bank.
  7. Woorden met f-, v-, s-, of z- (met één of twee lettergrepen). Voorbeelden: val en zaag.
  8. Woorden met –je of –tje (met twee lettergrepen). Voorbeelden: tasje en beestje.
  9. Woorden met ge-, be-, ver-, of met –el, -er,–en (met twee lettergrepen). Voorbeelden: gebak en mager.
  10. Woorden met ei of ij (met één lettergreep). Voorbeelden: klein en lijst.
  11. Woorden met aai, ooi of oei (met één lettergeep). Voorbeelden: taai, hooi en bloei.
  12. Samengestelde woorden met twee medeklinkers na elkaar (met twee lettergrepen). Voorbeelden: kladblok en washok.
  13. Woorden met eer, oor of eur (met één lettergreep). Voorbeelden: teer, boor en deur.
  14. Woorden met een d op het einde (met één lettergreep). Voorbeelden: band en kind.

Cito spelling E4 spellingcategorieën

spelling categorieen groep 4 E4
In de Cito toets spelling die in juni in groep 4 wordt afgenomen (deze toets staat ook wel bekend als Spelling E4) komen de volgende spellingcategorieën aan bod:

  1. Woorden met sch- of schr (met één lettergreep). Voorbeelden schaar en schrik.
  2. Woorden met –ng of –nk (met één lettergreep). Voorbeelden: lang en bank.
  3. Woorden met f-, v-, s-, of z- (met één of twee lettergrepen). Voorbeelden: val en zaag.
  4. Woorden met ge-, be-, ver-, of met –el, -er, –en (met twee lettergrepen). Voorbeelden: gebak en mager.
  5. Woorden met ei of ij (met één lettergreep). Voorbeelden: klein en lijst.
  6. Woorden met eer, oor of eur (met één lettergreep). Voorbeelden: teer, boor en deur.
  7. Woorden met -a, -o of -u (met één of twee lettergrepen). Voorbeelden: na en iglo.
  8. Woorden met au, auw, ou of ouw (met één lettergreep). Voorbeelden: nauw, stout en touw.
  9. Woorden met -ch of cht (met één lettergreep). Voorbeelden: lach en vacht.
  10. Woorden met een d op het einde (met één lettergreep). Voorbeelden: band en kind.
  11. Woorden met eeuw, ieuw of uw (met één lettergreep). Voorbeelden: spreeuw, nieuw en duw.
  12. Woorden met een open lettergreep (met twee lettergrepen). Voorbeelden: molen en apen.
  13. Woorden met een gesloten lettergreep (met twee lettergrepen). Voorbeelden: mollen en koppen.

Tip!

Je kunt spelling oefenen met de oefenboeken spelling van Aandachtvoorrekenen.nl.

spelling groep 4 oefenboek m4Oefenboek spelling groep 4 cito e4

Wat lastig is in groep 4

Woorden met -sch en -schr

Je hoort sg, maar je schrijft sch.

De ch klinkt als g.
lach
pech

Voorbeeld:
schaar
school
schat

Soms komt na de sch een r; je schrijft dan schr.
De ch hoor je niet altijd goed.
Je hoort sr of sgr, maar je schrijft schr.

Voorbeeld:
schram
schrijf
schrift

Woorden met -f/v en -s/z

Bij woorden met een -f of een -s op het eind, verandert deze letter vaak als je het woord langer maakt. Als je vóór deze letter een lange klank of een tweetekenklank hoort, dan verandert de -f in -v en -s in -z.

(tweetekenklanken zijn au, ou, ei, ij, eu, ui, ie en oe).

Voorbeeld:
één hoes – twee hoezen
één duif – twee duiven

Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij woorden met de uitgang -oof of -aaf. Dan wordt de -f behouden.

Voorbeeld:
één fotograaf – twee fotografen
één filosoof – twee filosofen

Ook bij de -s gelden uitzonderingen. Daar bestaat geen regel voor, dan kun je het beste het woordenboek gebruiken.

Voorbeeld:
één kruis – twee kruisen
één kluis – twee kluizen

Woorden met een open en gesloten lettergreep

Om te weten of een klinker of medeklinker enkel of dubbel wordt geschreven, moet je eerst weten hoe een woord wordt verdeeld in lettergrepen. Daarna kun je bepalen of een lettergreep open of gesloten is. Een open lettergreep eindigt op een klinker. Een gesloten lettergreep eindigt op een medeklinker.

Vraag op school na met welk ezelsbruggetje of geheugensteuntje wordt gewerkt in de klas. Op veel scholen leren de kinderen open- en gesloten lettergrepen schrijven met de letterdief en de dubbelzetter. In de video hieronder zie je een voorbeeld van een spellingles in groep 4:

Een alternatief voor de letterdief en de dubbelzetter is het volgende. Voor klinkers met een korte klank, zoals in bal en pil geldt de volgende zin om te onthouden:

Korte klanken kunnen vallen, het wordt steeds linker. Gebruik een extra medeklinker.

Voorbeeld:
bal

Meervoud in lettergrepen verdelen, klinkt als ba len. De eerste klankgroep eindigt met een korte klank a. Korte klanken kunnen vallen, het wordt steeds linker, gebruik een extra medeklinker, het wordt dan ballen.

Voorbeeld:
pil

Meervoud in lettergrepen verdelen, klinkt als pi len. De eerste klankgroep eindigt met een korte klank i. Korte klanken kunnen vallen, het wordt steeds linker, gebruik een extra medeklinker, het wordt dan pillen.

Voor klinkers met een lange klank, zoals in beer en boot geldt de volgende zin om te onthouden:

Lange klanken hebben pech. Ik haal gewoon een letter weg.

Voorbeeld:
beer

Meervoud in lettergrepen verdelen, klinkt als bee ren. De eerste klankgroep eindigt met een lange klank ee. Lange klanken hebben pech, ik haal gewoon een letter weg, het wordt dan beren.

Voorbeeld:
boot

Meervoud in lettergrepen verdelen, klinkt als boo ten. De eerste klankgroep eindigt met een lange klank oo. Lange klanken hebben pech, ik haal gewoon een letter weg, het wordt dan boten.

Nog meer video’s over de open- en gesloten lettergreep:

Tip

Op de site http://educatie-en-school.infonu.nl/taal/28344-spelling-enkele-of-dubbele-klinkers-en-medeklinkers.html wordt alles nog een keer uitgelegd. Daarnaast is veel oefenmateriaal beschikbaar. Je kunt het samen met jouw kind doen, zodat je ziet wat goed en fout gaat.

Welke spellingmethode heeft je kind in groep 4?

Voor groep 4 zijn meerdere taal- en spellingsmethodes beschikbaar. Kijk welke methode de school gebruikt, zodat je als ouder weet hoe er gewerkt wordt. Enkele voorbeelden:

Taalverhaal
taalverhaal-groep4
Taal- en spellingmethode met een realistische verhaallijn als rode draad. De doelstelling is spreken/luisteren, stellen, woordenschat, taalbeheersing en spelling op een natuurlijke wijze met elkaar te verbinden. Uitgangspunten: differentiatie op drie niveaus; heldere opbouw en doorgaande lijn; functioneel en communicatief; inzet van leerstrategieën; veel aandacht voor woordenschat.

Taalactief
taalactief-groep-4
Taal en spellingmethode met interactief taalonderwijs en onderwerpen die goed aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen. Er is een afwisseling van leerkracht gebonden lessen en zelfstandig werken. Differentiatie is op drie niveaus en er is veel aandacht voor woordenschat, oefenen en automatiseren. De methode is ontwikkeld samen met gebruikers.

zin-in-spellingZin in spelling
Zin in taal bestaat uit twee delen: Zin in taal en Zin in spelling. Qua opbouw, organisatie en inhoud zijn beide methodes op elkaar afgestemd. Er zijn duidelijke spellingstrategieën, veel en gevarieerd oefenmateriaal en mogelijkheden voor differentiatie.


Spelling in beeld
spelling-in-beeld
De methode maakt gebruik van mogelijkheden op digitaal gebied en is interactief. De leerkracht krijgt advies over een geschikte vervolgaanpak per leerling. Er is afwisseling en er zijn filmpjes bij. Spelling in beeld richt zich op het juist spellen van woorden en op de juiste denkwijze om te komen tot een correcte spelling. Er is veel aandacht voor spellingstrategieën.


Spelling op maat
De methode is ontwikkeld om opbrengstgericht te werken. spelling-op-maatPer leerjaar zijn er acht blokken van vier weken. Per week zijn er vier lessen van 20 minuten. In ieder blok zijn er drie basisweken en één week van controle en herhaling. Binnen de lessen is op opdrachtenniveau differentiatie mogelijk in opdrachten, in tempo en in niveau.

Spelling groep 4 oefenen

Online spelling oefenen

De website Woordkasteel biedt de mogelijkheid om spelling groep 4 gratis online te oefenen (let op: dit programma werkt niet op een Mac).

Je kunt bij Woordkasteel kiezen uit bestaande woordenlijsten voor groep 4. Het is ook mogelijk om de methode waarmee je kind op school werkt te selecteren.

Je moet als ouder even uitvinden hoe de website precies werkt. Er zijn veel mogelijkheden zoals het downloaden van woordenlijsten. Investeer deze tijd, want als je alles hebt klaargezet, kan je kind achter elkaar oefenen met de woorden op het juiste niveau.

Maxi Loco Spelling groep 4 deel 1 en 2

Je kind oefent op een leuke manier en controleert zelf of de opdrachten goed zijn gemaakt. Deel 1 omvat lange en korte klanken, woorden op d-t, op b-p, met sch, met aai-ooi-oei en nog veel meer. Deel 2 omvat s of z, au of ou, woorden met eer-oor-eur, f of v en woorden met kleefletters (melk, berg enz.). De Loco Maxi basisdoos is vereist.

Pico Piccolo en Varia

Pico Piccolo en Varia hebben kaarten voor spelling ontwikkeld, waar kinderen zelfstandig mee aan de slag kunnen. De materialen zijn zelfcorrigerend.

Woorden flitsen

Woorden flitsen kun je thuis doen door de te leren woorden zelf op te schrijven en kort te laten zien (flitsen). Jouw kind schrijft het na. Samen kijk je of het goed is geschreven. Geef feedback en complimenten.

Meer groep 4?

    Comment Section

    8 reacties op “Spelling Groep 4


    Door Tiny ten Hoedt op 1 september 2015

    Ik wil me niet uitschrijven, want ik geef bijles aan kinderen van 6 tot 18 jaar. Vooral rekenen en taal wordt veel gevraagd en alle ideeën zijn welkom. Dank je wel.
    Met vriendelijke groet,
    Tiny ten Hoedt


    Door Dierenwoud op 27 april 2016

    zijn de spellingtoetsen voorbeelden uit de cito 3e generatie?


    Door Maaike de Boer op 28 april 2016

    Ik begrijp de vraag niet zo goed. De spellingcategorieën die in dit artikel worden genoemd komen zowel in de spellingmethoden als in de Citotoetsen spelling voor (ook 3.0).


    Door Mama op 30 juni 2016

    zijn er ook cito lezen te downloaden zoals bij rekenen?


    Door Maaike de Boer op 1 juli 2016

    Er zijn nog geen oefenbladen spelling groep 4 beschikbaar. Zodra deze er zijn, worden ze hier geplaatst.


    Door A. Kamstra op 21 oktober 2016

    Ik vind de regel van de “dubbelzetter” onlogisch en op den duur niet houdbaar. Op deze manier kan het kind misschien de woorden in groep 4 goed schrijven, maar de basis voor het begrijpen van de spelling is fout. “Bak” is een gesloten klankstuk, zonder de “k” is de “a” niet kort, maar gewoon lang zoals in “ba-ken” (open klankgroep). Het woordbeeld “ba-kker” is onzinnig. In “bakster” hoort de “k” bij “bak” en is het niet ba-kkster. Een beter voorbeeld is “handen”. Moet je na de korte klank een “dubbelzetter” schrijven (regel!) dan krijg je ha-nnden. Ik kom deze “fout” regelmatig tegen, zelfs in groep 8! Nog een voorbeeld van onzin in de spelling is, dat er aan kinderen verteld wordt dat ze het verschil tussen “v” en “f” kunnen horen. (Ja, als je de “v” stemhebbend uitspreekt, maar wie doet het?) Hoort iemand het verschil tussen “f” in “fuut” en “v” in “voet” ? Zelfs orthodidactici denken dat ze het het verschil kunnen “horen”. Neem een stapje terug (figuurlijk), houd je hand voor je mond, begin met “fff” of “vvv” en kijk of iemand kan raden of je “fuut” of “voet” gaat zeggen.


    Door Petra castren op 23 november 2016

    Hallo,
    Ik werk op een NTc school in helsinki en vraag me af of jullie ook de oefenbladen spelling voor groep 4 hebben. Beter scoren met cito spelling , oefenbladen groep 3 heb ik gevonden.
    Groeten Petra


    Door Maaike de Boer op 23 november 2016

    Hi Petra,
    Daar zijn we druk mee bezig. Ik verwacht dat ze er eind december voor groep 4 op staan.

    Plaats een reactie


    *